• Хөвсгөл аймаг
  • Хөвсгөл аймаг
  • Хөвсгөл аймаг
Монгол банкны мэдэгдэл...       Монгол банкнаас мэдээллэв...       2017 ОНЫ НЭГДҮГЭЭР САРЫН ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ ...       5 сарын Өргөдөл гомдлын мэдээ...       70381111 төвд байгууллагууд ажиллаж байна...       3 сарын өргөдөл гомдол...       2 сарын өргөдөл гомдлын мэдээ...       ИРГЭДЭД ҮЙЛЧЛЭХ 7038-1111 ТӨВ”-ИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ЯВЦЫН МЭДЭЭЛЭЛ...       Захиалагчийн хяналтын зардлын дансны орлого, зарлагын гүйлгээ...       Аймгийн Засаг дарга НҮБ-ын хүнс хөдөө аж ахуйн байгууллагын Монгол Улс дахь шадар суурин төлөөлөгч ноён перси Вашата Мисикаг хүлээн авч уулзлаа....       800 төрийн албан хаагч баяр наадмыг эхлүүлнэ....       Ер нь аливаа хөгжил залуучуудын идэвх санаачлага, оролцоон дээр л тулгуурлагдаж байдаг гэдгийг олж харсан нутгийнхаа удирдлагуудад талархаж байна. ...       Эрдэнэбулган сумын цэцэрлэг иж бүрэн тоглоомтой боллоо...       Замын сангийн гүйцэтгэл...       7038-1111 төвд иргэдээс ирсэн санал, гомдол...      
ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН ТӨСВИЙН ЕРӨНХИЙЛӨН ЗАХИРАГЧИЙН 2013 ОНЫ САНХҮҮГИЙН НЭГТГЭСЭН ТАЙЛАНГИЙН ТОДРУУЛГА
Нийтэлсэн: 2014-05-26 13:01:04

1. Нягтлан бодох бүртгэлийн бодлого

Тайлагнагч байгууллага  
 
Энэхүү санхүүгийн нэгтгэсэн тайлангаар Хөвсгөл аймгийн Төсвийн ерөнхийлөн захирагчийн  2013 оны жилийн эцсийн санхүүгийн байдал, үйл ажиллагааны үр дүнг толилуулж байна. 
 
Санхүүгийн нэгтгэсэн тайланд төсвийн ерөнхийлөн захирагчийн  харъяа орон нутгийн болон тусгай шилжүүлгийн  төсөвт байгууллага, төсөл сан, орон нутгийн  өмчит аж ахуйн нэгжүүдийн санхүүгийн тайланг багтаасан болно.    
 
Аймгийн ЗДТГ-ын СТСХэлтэс нь 2013 оны жилийн эцсийн төсвийн гүйцэтгэл,  санхүүгийн нэгтгэсэн тайланг бэлтгэж  “Төсвийн тухай” хуулийн 8.9 дүгээр заалтын дагуу 2013 оны 4 дүгээр сарын 1-ний дотор аймгийн аудитын газарт хүргүүлсэн болно.  
 
Санхүүгийн нэгтгэсэн тайлан нь 2013 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн 2013 оны 12-р сарын 31-ээр дуусгавар болсон ажил гүйлгээг хамарсан.  
 
Толилуулгын суурь 
 
Улсын Секторын Нягтлан Бодох Бүртгэлийн Олон Улсын Хорооноос бэлтгэн гаргасан Улсын Секторын Нягтлан Бодох Бүртгэлийн Олон Улсын Стандарт (УСНББОУС)-ын дагуу санхүүгийн нэгтгэсэн тайланг бэлтгэн гаргахыг зорилоо. Стандартад заасан зарчмын дагуу санхүүгийн нэгтгэсэн тайланг бэлтгэн гаргахдаа нягтлан бодох бүртгэлийн тохируулсан аккруэл суурийг хэрэглэсэн болно. Мөн Сангийн сайдын 2006 оны 32 дугаар тушаалаар батлагдсан “Төсвийн ерөнхийлөн захирагчийн болон Засгийн газрын санхүүгийн нэгтгэсэн тайлан гаргах аргачлал”, Сангийн сайдын 2006 оны 388 дугаар тушаалаар батлагдсан “Төсөвт байгууллагын нягтлан бодох бүртгэлийн бодлого, маягт, заавар аргачлал”-ыг мөрдсөн. 
 
 
Байгууллагын төрлөөрх санхүүгийн тайлан 
 
Санхүүгийн нэмэлт мэдээллийг байгууллагын төрлөөрх дэлгэрэнгүй тайлангаар толилуулж байна. 
 
Байгууллагын төрлөөрх нэмэлт мэдээллээр төсөвт байгууллага, төрийн сан, төсөл сан, Орон нутгийн өмчит үйлдвэрийн газруудын холбогдох мэдээллийг тус тусад нь баганаар харуулснаас гадна эдгээр байгууллагуудын хооронд гарсан ажил гүйлгээний үр дүнгийн устгалтыг мөн харуулсан болно.  
 
Төсвийн үйл явц
 
Төсвийн тухай хуулийн 54.5  заалтад заасны дагуу төсвийн гүйцэтгэлийн тайланг бэлтгэхийг зорисон болно. Үүнд:
1. 2013 оны төсвийн орлогын гүйцэтгэл нийт дүнгээр, сумдын дүнгээр 
2. 2013 оны төсвийн зарлагын гүйцэтгэл нийт дүнгээр, төсвийн ерөнхийлөн захирагчдаар, хөтөлбөрөөр, хөрөнгө оруулалтын арга хэмжээгээр
3. Татварын зарлага буюу татварын хөнгөлөлт, буцаан олголт
4. Нэмэлт төсвийн гүйцэтгэл
5. Хөтөлбөр арга хэмжээнд зарцуулсан төсөв, үр дүн
6. Худалдан авсан бараа, ажил үйлчилгээний гүйцэтгэл
 
Нягтлан бодох бүртгэлийн зарчим 
 
1.   Орлого хүлээн зөвшөөрөлт 
 
Арилжааны бус орлого болох татвар, хураамж, торгууль, шимтгэлийг цуглуулсан үед нь, харин бараа, үйлчилгээг төлбөртэйгээр олон нийтэд хүргэсэн үед арилжааны (хэрэгжсэн) орлогыг хүлээн зөвшөөрсөн болно. 
 
2.  Зардал 
 
Нягтлан бодох бүртгэлийн аккруэл зарчмын дагуу зардлыг гарсан үед нь хүлээн зөвшөөрсөн болно. 
 
3.  Нэгтгэл 
 
Аймгийн ТЕЗ-ын  санхүүгийн нэгтгэсэн тайланд орон нутгийн төсвийн 86,  тусгай шилжүүлгийн 133 төсөвт байгууллага, 35 орон нутгийн  өмчит үйлдвэрийн газар, 48 төсөл сан, 24 сумын төрийн сан болон аймгийн төрийн сангийн   бүгд 327 аймгийн ТЕЗ-ын  хяналтанд байгаа байгууллагын санхүүгийн тайлан нэгтгэгдсэн. 
 
4.  Мөнгө, түүнтэй адилтгах хөрөнгө 
 
Мөнгө, түүнтэй адилтгах хөрөнгө нь дараах зүйлсээс бүрдсэн болно:
Төсөвт байгууллага, төрийн сан, төсөл сан, нэмэлт зарцуулалтын дансны  төрийн сан дахь харилцах дансны үлдэгдэл
Төсөвт байгууллага, төрийн сан, төсөл сангийн арилжааны банкин дахь төгрөг болон долларын харилцах дансны үлдэгдэл
Касст байгаа бэлэн мөнгө
 
5.   Авлага
 
Авлага нь богино хугацаат дансны авлага, зээлийн авлага болон урьдчилгаанаас бүрдсэн. УСНББОУСтандартын дагуу авлагыг анх дүнгээр нь хүлээн зөвшөөрсөн. 
 
6.  Бараа материал 
 
Бараа материалыг өртгийг эхэлж авснаа эхэлж зарлагадах аргаар  тодорхойлсон болно. 
 
 
7.  Үндсэн хөрөнгө 
 
Үндсэн хөрөнгийг өртгөөр нь болон Сангийн сайдын 2009 оны 135 дугаар тушаалаар батлагдсан “Төрийн болон орон нутгийн өмчийн эд хөрөнгийн дахин үнэлгээ хийх аргачлал”-ын дагуу төсөвт байгууллагын үндсэн хөрөнгийг дахин үнэлсэн дүнгээр хүлээн зөвшөөрсөн.  Төсөвт байгууллага нь 2013 оны жилийн эцсийн санхүүгийн тайлангийн үндсэн хөрөнгөндөө Засгийн газрын 2005 оны 233 дугаар тогтоолоор батлагдсан “Үндсэн хөрөнгийн элэгдэл тооцох журам”-ын дагуу элэгдэл байгуулсан. 
 
8.  Биет бус хөрөнгө 
 
Биет бус хөрөнгө гэдэг нь биет шинж чанаргүй боловч ирээдүйд түүнээс өгөөж хүртэхийн тулд гаргасан зарлага юм. Шулуун шугамын аргыг ашиглан үнэ цэнийг бууруулах замаар биет бус хөрөнгийн өртгийг зардалд шингээсэн.
 
9. Богино хугацаат өр төлбөр  
 
Богино хугацаат өр төлбөр  нь нэг жилийн дотор барагдуулах ёстой  дараах өр төлбөрийг илэрхийлнэ:
 
Дансны өглөг: Цалин хөлс болон бараа үйлчилгээний өглөг.
Хүүгийн өглөг: Зээлийн хүүгийн өглөг.
Урдчилж орсон орлого: Үйлчилгээг үзүүлэхээс өмнө урьдчилан хүлээн авсан төлбөр.
 
10. Урт хугацаат өр төлбөр
 
Урт хугацаат өр төлбөр гэдэг нь нэг жилээс дээш хугацаанд барагдуулах үүрэг хариуцлага юм. Урт хугацаат өр төлбөрийг тухайн өрийг төлөх ирээдүйн  мөнгөн гүйлгээний өнөөгийн үнэ цэнийг илэрхийлэх үндсэн дүнгээр нь бүртгэнэ. Урт хугацаат өр төлбөрийн тухайн нэг жилийн дотор төлөх ёстой хэсгийг Санхүүгийн байдлын тайлангийн богино хугацаат зээлийн хэсэгт харуулахаар стандартад заасан боловч зээл авсан орон нутгийн өмчит үйлдвэрийн газрууд нь алдагдалтай ажиллаж байгаа, санхүүгийн чадавхигүйгээс шалтгаалан төлбөрийг хийж яадахгүй хугацаа хэтэрч байгаа тул урт хугацаат өр төлбөртөө бүртгэгдсэн. 
Харин урт хугацаат зээлийн хүүгийн өрийг тооцож өмнөх жилүүдийн тайланд тусгагдаагүй байсныг залруулж богино хугацаат өр төлбөрт тусгасан.   
 
Аймгийн төсвийн ерөнхийлөн захирагчийн 2013 оны санхүүгийн нэгтгэсэн тайланд “Хөвсгөл эрчим хүч”, “Хөвсгөл ус чандмана”, “Хөвсгөл УСНААК” ОНӨҮГ-уудын тайланд 2610,5 сая төгрөгийн урт хугацаатай зээлүүд тусгагдсан. Үүнд:
1. Монгол улс ба Олон улсын Хөгжлийн ассоциацийн хооронд 2001 оны 8 дугаар сарын 2-ны өдөр байгуулсан Зээлийн хэлэлцээр болон “Журам батлах тухай” Засгийн газрын 2006 оны 185 дугаар тогтоолоор батлагдсан “Гадаадын зээлийн хөрөнгийг дотоодод дамжуулан зээлдүүлэх журам”, “Түлш эрчим хүчний үйлдвэрүүдийн талаар авах зарим арга хэмжээний тухай “ Засгийн газрын 2006 оны 141 дүгээр тогтоолыг үндэслэн Сангийн яам, “Хөвсгөл эрчим хүч”ХХК-ийн хооронд 2007 оны 2 сарын 19-ний өдөр байгуулсан MOG-3503 тоот “Эрчим хүчний төсөл” дамжуулан зээлдүүлэх гэрээгээр авсан 1176,5 сая  төгрөгийн урт хугацаат зээл “Хөвсгөл эрчим хүч” ХХК-ийн санхүүгийн тайланд
2. УИХ-аар 1998 оны 7 сарын 23-ны өдөр соёрхон баталсан “ Орон нутгийн хотуудын нийтийн аж ахуйг хөгжүүлэх” зээлийн төслийг хэрэгжүүлэх зорилгоор СЭЗЯам, Хөсвгөл аймгийн ЗДТГ-ын хооронд 2003 оны 12 сарын 31-ний өдөр  байгуулсан  MON(SF)-1560 тоот гэрээгээр авсан 1433,9 сая  төгрөгийн урт хугацаат зээлээс “Хөвсгөл ус чандмана” ОНӨҮГ-ын санхүүгийн тайланд 222,6 сая төгрөг, “Хөвсгөл УСНААК” ОНӨҮГ-ын санхүүгийн тайланд 1211,4 сая  төгрөг тусгагдсан болно.
 
11. Гадаад валютын бодлого
 
БНТУ-ын Ерөнхий сайдын дэргэдэх Туркын хамтын ажиллагаа, зохицуулах агентлагын Улаанбаатар дахь Хөтөлбөр зохицуулалтын газраас үндэсний цөөнх болсон цаатан иргэдийн амьдралын түвшинг дээшлүүлэх, боловсрол, эрүүл мэндийг сайжруулах зорилгоор Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн 2013 оны 3 дугаар сарын 29-ний өдрийн 42 дугаар зарлигийн дагуу цаатан иргэдэд цаа бугын тусламж үзүүлэхээр Хөвсгөл аймгийн Засаг даргатай гэрээ байгуулан төслийн хүрээнд хамтран ажиллахаар ам. долларын данс Төрийн банкинд нээлгэж урьдчилгаа төлбөр 18000 долларыг байршуулсан. 
Урьдчилгаа төлбөр орж ирсэн гүйлгээг тухайн өдрийн ханшийг ашиглан төгрөгр хөрвүүлсэн ба 2013 оны 12 сарын 31-ний өдөр Монгол банкны хаалтын ханшаар тайлагнаж зөрүүг валютын ханшийн өөрчлөлтийн олзоор хүлээн зөвшөөрсөн. 
 
12. Болзошгүй өр төлбөр
 
Хөвсгөл аймгийн Засаг дарга, аймгийн Татварын хэлтсийн даргатай 2012 онд үр дүнгийн гэрээ байгуулан ажлын үр дүнгээр Татварын хэлтэст 10 хүртэл хувийн урамшуулал олгохоор заасан боловч үр дүнгийн гэрээг дүгнэхдээ урамшуулал олгох боломжгүй гэж үзсэнийг тухай үед аймгийн Татварын хэлтсийн даргын үүрэг гүйцэтгэгчээр ажиллаж байсан Т. Мөнхгэрэл хүлээн зөвшөөрсөн боловч 2013 онд мөн хэлтсийн даргын үүрэг гүйцэтгэгчээр томилогдон ирсэн В.Баяраа   шүүхэд  90.4 сая төгрөгийн  нэхэмжлэл гаргасантай холбоотой болзошгүй өр төлбөр үүсэх магадлал үүссэн. 
 
2. Мөнгө, түүнтэй адилтгах хөрөнгө
Хүснэгт 1.   Мөнгөн хөрөнгийн үлдэгдэл
Хүснэгт 1-ээс харахад мөнгөн хөрөнгийн үлдэгдэл 2012 оны 12 сарын 31-ний өдөртэй харьцуулахад 509,2 сая төгрөгөөр нэмэгдсэн ба 2013 онд төрийн сангаас бэлнээр мөнгө гаргаж зарцуулах асуудлыг хумих бодлого явуулсны дүнд кассын бэлэн мөнгөний үлдэгдэл багассан.

 

Төсвийн тухай хуулийн 45.2 заалтын дагуу төсөв захирагчийн төсвийн зарцуулагдаагүй үлдэгдлийг тухайн шатны төсвийн ерөнхий дансанд татан төвлөрүүлсэн, нөгөө талаар орон нутгийн орлогын төлөвлөгөө давж биелсэнтэй холбоотойгоор   орон нутгийн харилцах дансны үлдэгдэл нэмэгдсэн бол төсөвт байгууллагын харилцах дансны үлдэгдэл буурч зөвхөн төсөл сангуудын үлдэгдэл, нэмэлт зарцуулалтын дансны үлдэгдэл төрийн сангийн бүртгэлийн дансуудад үлдсэн.

 

Төсвийн тухай хуулийн 39 дүгээр зүйлд заасан гэрээний дагуу шилжиж ирсэн  тусгай шилжүүлгийн байгууллагуудын хувьд аймгийн Засаг дарга нь уг хуулийн 15,2 заалтад зааснаар төвлөрүүлэн захирагчийн бүрэн эрхийг хэрэгжүүлж байгаа ба энэ дагуу аймгийн Төсвийн ерөнхийлөн захирагчийн тайланд нэгтгэгдсэн тусгай шилжүүлгийн байгууллагын мөнгөн хөрөнгийн үлдэгдлийг авч үзвэл: 

Хүснэгт 2. /мянган төгрөгөөр/          Мөнгөн хөрөнгө /ТЕЗ-аар/

Төсөв захирагчийн төсвийн жилд  зарцуулагдаагүй үлдэгдлийг улсын төсөвт  татан төвлөрүүлж, нэмэлт зарцуулалтын дансны үлдэгдэл төрийн сангийн бүртгэлийн дансанд үлдсэн тул тусгай шилжүүлгийн байгууллагын дансны үлдэгдэл нийлээд нийт мөнгөн хөрөнгийн 0,1 хувийг эзэлж байна. 

Хүснэгт 3. /мянган төгрөгөөр/         Мөнгөн хөрөнгийн байршил

2013 оны 12 сарын 31-ний байдлаар мөнгөн хөрөнгийн үлдэгдэл ОНӨҮГ-дад 414697,1 мянган төгрөг, төрийн сан буюу орон нутгийн харилцахт 3113050,8 мянган төгрөг, төсөвт байгууллагад 917239,2 мянган төгрөг, төсөл санд 1178345,0 мянган төгрөг байна. 

Мөнгөн хөрөнгийн бүтцийг доорх схемээр харуулбал:

/мянган төгрөгөөр/

 

3.  Авлага

 

Санхүүгийн байдлын нэгтгэсэн тайланд тусгасан авлагыг ТЕЗахирагчаар нь ангилж  дараах  хүснэгтээр харуулж байна:

Хүснэгт 3-өөс харахад аймгийн Төсвийн ерөнхийлөн захирагчийн санхүүгийн нэгтгэсэн тайланд тусгагдсан авлагын дүн оны эхний үлдэгдэлтэй харьцуулахад 3524104,9 мянган төгрөг буюу 2,7 дахин нэмэгдсэний дотор орон нутгийн байгууллагуудын авлага 3435299,1 мянган төгрөгөөр буюу 2,5 дахин нэмэгдсэн байна.

Бусад төсөв захирагчдын  авлагын эхний үлдэгдэл нь аймгийн нэгтгэгдсэн тайлангийн эхний үлдэгдэлд тусгагдаагүй шилжин нэмэгдэж ирсэн тул авлага өссөн нэг шалтгаан болж байна.

Нөгөө талаас Сум хөгжүүлэх санд жижиг дунд үйлдвэрлэл хөгжүүлэх зорилгоор 2012 оны жилийн эцэст1620,0 сая төгрөг, 2013 онд мөн 1620,0 сая төгрөг ирж зээл хэлбэрээр гурван тэрбум төгрөг  тараагдсан тул авлагын дүн нэмэгдсэн. Үүнийг дараах хүснэгтээр харуулбал:

4. Бараа материал

Санхүүгийн байдлын нэгтгэсэн тайланд тусгасан бараа материалын үлдэгдлийг   дараах хүснэгтээр харуулж байна. Үүнд:

ТА МЭДЭЭЛЛИЙГ БҮРЭН ХЭМЖЭЭГЭЭР НЬ ЭНД ДАРЖ ТАТАЖ АВЧ ҮЗНЭ ҮҮ

 
Таньд мэдээлэл таалагдаж байвал like хийнэ үү. Баярлалаа

Ил тод байдал

Сайтын хандалт

Өнөөдөр:   0
Нийт хандалт:   140614
Таны IP:   54.198.176.157