• Хөвсгөл аймаг
  • Хөвсгөл аймаг
  • Хөвсгөл аймаг
ОЮУНЫ ХӨГЖЛИЙН БЭРХШЭЭЛТЭЙ ХҮҮХЭД ЗАЛУУСЫН “ ХӨГЖИЛД ХАМТДАА" ТУСГАЙ ОЛИМП АМЖИЛТТАЙ ЯВАГДАЖ БАЙНА...       Мөнгөний бодлогын мэдэгдэл...       АТГ-ын ажлын хэсэг манай аймагт...       2017 оны 3 дугаар улирлын мэдээ...       70381111 утас ажилуулах журам...       7038-1111 УТСАНД 2017.08.01 НЭЭС 08 САРЫН 31 ХҮРТЭЛХ ХУГАЦААНД НИЙТ 27 ДУУДЛАГА ИРСЭН БАЙНА...       "МӨНГӨН ТЭМДЭГТИЙН СОЁЛТОЙ ХЭРЭГЛЭЭ" АЯН...       7038-1111 утсанд ирсэн санал хүсэлт гомдол, түүний шийдвэрлэлт...       Монгол банкны мэдэгдэл...       Монгол банкнаас мэдээллэв...       2017 ОНЫ НЭГДҮГЭЭР САРЫН ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ ...       5 сарын Өргөдөл гомдлын мэдээ...       70381111 төвд байгууллагууд ажиллаж байна...       3 сарын өргөдөл гомдол...       2 сарын өргөдөл гомдлын мэдээ...      
ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГА, ЗАСАГ ДАРГЫН ТАМГЫН ГАЗРЫН 2015 ОНЫ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ХИЙСЭН ХЯНАЛТ-ШИНЖИЛГЭЭ, ҮНЭЛГЭЭНИЙ ТАЙЛАН

ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГА, ЗАСАГ ДАРГЫН ТАМГЫН ГАЗРЫН 2015  ОНЫ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ХИЙСЭН                 

 ХЯНАЛТ-ШИНЖИЛГЭЭ, ҮНЭЛГЭЭНИЙ  ТАЙЛАН

 2016.02. 03                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Мөрөн

Тус аймгийн  Засаг дарга, Засаг даргын Тамгын газрын 2015 оны үйл ажиллагааны үр дүнгийн тайланд Монгол улсын Засгийн газрын  2013 оны 322 дугаар тогтоолоор батлагдсан “Захиргааны байгууллагын хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний нийтлэг журам”-ын дагуу 4 үндсэн, дагалдах 11 үзүүлэлтээр хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийж, дүгнэн   үр дүнгийн тайланг  танилцуулж байна.

 

Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээг Монгол улсын Засгийн газрын 2012-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөө,  Монгол улсын эдийн засаг, нийгмийг 2015 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэл, Хөвсгөл аймгийн эдийн засаг , нийгмийг  2008-2015 онд хөгжүүлэх хөтөлбөр,  аймгийн эдийн засаг , нийгмийг  2015 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэл, аймгийн ЗДТГ-ын 2014-2016 оны Стратеги-төлөвлөгөө, Засаг даргын Тамгын газрын болон бодлогын хэлтсүүдийн  тухайн жилийн үйл ажиллагааны төлөвлөгөө зэрэгт  тусгагдсан  арга хэмжээнүүдийн гүйцэтгэл, үр дүн болон статистик- мэдээллийг нотлох баримтаар баталгаажуулах , холбогдох хэрэгжүүлэгч агентлаг, байгууллагуудаас тодруулга авах замаар цуглуулсан мэдээ, мэдээлэл, тайланд үндэслэн гүйцэтгэв.

НЭГ. БОДЛОГЫН ЗОРИЛТЫН ХЭРЭГЖИЛТИЙН ҮР ДҮНГИЙН ҮНЭЛГЭЭ                           

1.1 Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн хэрэгжилт

Монгол Улсын Засгийн газрын 2012-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөөний тус аймагт хамааралтай заалтуудын хэрэгжилтийг өссөн дүнгээр нэгтгэн гаргасан тайланг 2013 оны 322 дугаар тогтоолоор батлагдсан “Захиргааны байгууллагын хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний нийтлэг журам”-ын дагуу дүгнэлээ.    Төлөвлөсөн арга хэмжээ бүрийн хэрэгжилтийн өссөн дүнгээр 2015 онд хүрсэн бодит үр дүнг  хүрвэл зохих үр дүнгийн түвшинтэй харьцуулан хувиар тодорхойлж, үнэлгээг гаргав.

Засгийн газрын Үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусгагдсан эрх зүйн шинэчлэлийг хэрэгжүүлэх, салбаруудын эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгоход чиглэсэн хэлэлцүүлэг зохион байгуулж, нэгдсэн саналыг холбогдох яам газруудад хүргүүлэх, бүтээн байгуулалтын ажлуудын зураг төсөл, техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулах, томоохон бүтээн байгууллалтын ажлыг  дуусгаж, ашиглалтанд оруулах тухайлбал: /Дулааны станцыг ашиглалтанд оруулж, аймгийн төв Мөрөн хот улсын нийслэлтэй хатуу хучилттай автозамаар холбогдож, аймгийн Нэгдсэн эмнэлгийг оношилгооны төвтэй болгосон зэрэг нь тогтвортой хөгжилд үр өгөөжөө өгч байна./ Худалдан авах ажиллагааг зохион байгуулах түүний дотор цахим үйл ажиллагаанд шилжүүлэх, иргэдийг орон сууцжуулах /бодлогын дэмжлэг үзүүлснээр хувийн хэвшлийн орон сууцнууд олноор баригдаж ашиглалтанд орж байгаа /, орон нутгийн эрх мэдлийг нэмэгдүүлж хөгжлийг нь дэмжих хүрээнд “Залуучуудын хөгжлийг дэмжих жилээр зарласан 2015 онд төрөөс иргэдэд үзүүлэх үйлчилгээг шуурхай хүртээмжтэй хүргэх зорилгоор “Залуучуудын хөгжлийг дэмжих хөтөлбөр, “Төрийн үйлчилгээ-иргэнд”,  “Аялал жуулчлал ажилтай орлоготой Хөвсгөл”,” Оюунлаг Хөвсгөл”, “Эх хүүхдийн эрүүл мэнд” хөтөлбөрүүдийг аймгийнхаа ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн хуралдаанаар батлуулан амжилттай хэрэгжүүлж байна.

 Манай аймгийн ЗДТГ-ын хувьд Монгол улсын Засгийн газрын 2012-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөөний аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нарт хамааралтай байж болох 75 зорилтын 144 арга хэмжээг хяналтанд авч хэрэгжүүлдэг бөгөөд эдгээр заалтыг аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын хэлтэс, албад, эрхлэх асуудлын хүрээний агентлаг, байгууллага, бодлогын асуудал хариуцсан мэргэжилтнүүдэд хариуцуулан өгч биелэлтийг хагас, бүтэн жилээр тооцон ажиллаж байна.

Дээд шатны байгууллагуудын гаргах шийдвэрээс хамааралтай, хугацаа болоогүй хүлээгдэж байгаа болон хасах саналтай байгаа 5 заалтыг нийт хэрэгжих заалтаас хасаж тооцсон болно. Хөвсгөл аймагт хэрэгжих боломжгүй буюу хасах саналтай заалтуудыг “Журмын 7 дугаар хавсралт”-ын тайлбар хэсэгт тодруулан бичсэн.

             Хөтөлбөрт тусгагдсан арга хэмжээнүүдийн хэрэгжилтийг эрчимжүүлэхэд ажлын хариуцлага, уялдаа холбоогоо сайжруулж ажиллахыг орон нутгийн төр захиргааны байгууллага, тэдгээрийн удирдлагуудад аймгийн Засаг даргын 2015 оны 01 тоот албан даалгавраар өгөгдсөн үүргүүдийн хэрэгжилт, үр дүнг тооцон ажиллаж байна.

ЗАСГИЙН ГАЗРЫН 2012-2016 ОНЫ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ  ХӨТӨЛБӨРИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ  АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ  ТӨЛӨВЛӨГӨӨНД ТУСГАГДСАН      ЗОРИЛТУУДЫН ХЭРЭГЖИЛТИЙН ЯВЦЫН ҮНЭЛГЭЭ

(2015 оны жилийн эцсийн байдлаар)

Бодлого чиглэл

Арга хэм-жээний тоо

Хэрэгжилтийн хувь,

арга хэмжээ бүрээр

Дүг-нэг-дээ-гүй

Хэрэг-жилт /хувь/

100

90

70

50

30

10

0

Нэг.

Ажилтай орлоготой Монгол хүн

96

25

26

14

11

7

8

 

5

73,1

Хоёр.

 Эрүүл чийрэг Монгол хүн

3

   

3

         

70,0

Гурав.

 Эрдэм боловсролтой Монгол хүн

6

1

1

2

2

       

71,6

Дөрөв.

 Аюулгүй орчинтой Монгол хүн

26

8

9

3

6

       

81,5

Тав.

 Эрх чөлөөтэй Монгол хүн

13

9

3

1

         

95,3

Дүн

144

43

39

23

19

7

8

 

5

76,6

 

 

Энэхүү хөтөлбөрийн хэрэгжилт 2014 онд 75,9 хувь буюу 3,79 оноотой үнэлэгдэж байсан бол 2015 оны жилийн  эцсийн байдлаар 76,6  хувь буюу 3,83 оноотой үнэлэгдсэн нь 2014 оны жилийн эцсийн дүнгээс 0,7 хувиар өссөн үзүүлэлттэй байна.

Хувь тус бүрээр тоймловол: 100 хувийн биелэлттэй- 43, 90 хувийн биелэлттэй- 39, 70 хувийн биелэлттэй- 23, 50 хувийн биелэлттэй- 19, 30 хувийн биелэлттэй- 7, 10 хувийн биелэлттэй- 8, хэрэгжих хугацаа болоогүй хүлээгдэж байгаа-1, хасах саналтай-4 арга хэмжээ байна.

2014 онд хөтөлбөрийн хэрэгжилт хугацаа болоогүй болон хасах саналтай арга хэмжээ 15 байсан бол 2015 онд уг хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд хугацаа болоогүй болон хасах саналтай арга хэмжээ 5 болж буурсан нь хэрэгжилт үр дүнтэй болж буйг харуулж байна.

Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх зорилгоор тус аймагт холбогдолтой арга хэмжээ, хөтөлбөрүүдийг аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын болон  Хэлтэс, албадын жил, жилийн үйл ажиллагааны төлөвлөгөөнд , тусгагдсан зорилт, арга хэмжээг бодлогын хэлтсийн мэргэжилтнүүдийн тухайн жилийн үр дүнгийн гэрээнд нийлүүлэх бүтээгдэхүүн-ажил, үйлчилгээ болгон тус тус тусган хэрэгжүүлэх, үр дүнгийн гэрээг дүгнэх, хэрэгжилтийн явцын мэдээллийг аймгийн Засаг даргын зөвлөлийн хуралдаанаар хэлэлцүүлэх зэрэг зохион байгуулалтын арга хэмжээ авч ажиллав.

            Засгийн газрын 2012-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөөний хэрэгжилтийн явцад 2015 оны жилийн эцсийн байдлаар хийсэн хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний дүнг ЗДТГ-ын даргын 2016 оны 01 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 3/163 тоот албан бичгээр Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын Хяналт, шалгалт, үнэлгээ, дотоод аудитын газарт хүргүүлснээс гадна Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний мэдээллийн нэгдсэн систем Unelgee.gov.mn сайтад байршууллаа.

Дүгнэлт

 Монгол улсын Засгийн газрын 2012-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөөний  тус аймагт хамаарах зорилт, арга хэмжээний хэрэгжилтийн явц 2015 оны жилийн эцсийн байдлаар 76,6 хувьтай буюу “Хэвийн түвшин”-ий  хэрэгжилтттэй гэж дүгнэж байна. 

Төлөвлөгөөнд тусгагдсан зорилт, арга хэмжээний хэрэгжилтийг хангах талаар идэвхтэй ажилласан боловч төлөвлөсөн ажил, үйлчилгээний гүйцэтгэлийг дотооддоо тогтмол хянах, хэрэгжилт нь удааширч буй арга хэмжээний хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх, хэрэгжүүлсэн ажлын үр дагавар, үр нөлөөг тооцох, гүйцэтгэлийн тайлагналтад, зорилтот болон хүрсэн түвшингийн шалгуур үзүүлэлтийн үр дүнгийн өөрчлөлтийг тусгах талаар ажил зохион байгуулах шаардлагатай байна.

Амжилттай хэрэгжиж буй арга хэмжээний талаар дурьдвал:

Нэг. “Ажилтай орлоготой -Монгол хүн” зорилтын хүрээнд:

              

Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн хүрээнд  аймгийн Нэгдсэн эмнэлэгийг оношилгооны төв болгож, 7 багцын 22 нэр төрлийн 2,3 тэрбум төгрөгийн сүүлийн үеийн оношилгооны багаж, тоног төхөөрөмжөөр хангажээ. Мөн 2015 онд аймгийн Нэгдсэн эмнэлэгт 12 нэр төрлийн 60 тооны 222,8 сая төгрөгний багаж, тоног төхөөрөмж хэрэгслүүдээр Дэлхийн зөн ОУБ, НҮБ-ын Хүүхдийн сан, ЭМСЯ, Япон улсын ЗГ-ын буцалтгүй тусламж, Аймгийн Засаг даргын нөөц хөрөнгөөс гаргаж ханган нийлүүлэлт хийсэн зэрэг арга хэмжээний дүнд тус аймгийн иргэдийн оношилгоо, эмчилгээ хийлгэхээр Улаанбаатар хот болон бусад аймгууд руу явах зардал, чирэгдлийг багасгаж чадсан” Иргэнд ээлтэй” арга хэмжээ болжээ.         

      Энэ жилд 2000-с доошгүй ажлын байрыг бий болгох зорилтыг дэвшүүлэн ажиллав. 2013-2015 онд Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сангаас 3 тэрбум 539 сая төгрөг, Сум хөгжүүлэх сангаас 3 тэрбум 880 сая, Жижиг дунд үйлдвэрийг хөгжүүлэх сангаас  2,2 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт хийгдэж нийт 7274 байнгын, шинэ ажлын байр бий болсон нь  бодлогын зөв арга хэмжээний үр дүн болж байна.

Хоёр. “Эрүүл чийрэг Монгол хүн" зорилтын хүрээнд:

    

•      Тус аймгийн төв Мөрөн хотод 5,4 тэрбум төгрөгөөр 50 ортой төрөх эмнэлэг, оношилгооны төв, Эрүүл мэндийг дэмжих төв ашиглалтанд орж,  Их-уул, Бүрэнтогтох, Баянзүрх , Түнэл сумдад,  50 ортой эрүүл мэндийн төвийн барилгууд ашиглалтанд орох нөхцөл бүрдлээ.

•      Аймгийн Нэгдсэн эмнэлэгийг оношлогоо эмчилгээний төв болгон өргөжүүлэн шинэчлэлт хийснээр  иргэд III дахь шатлалын тусламж үйлчилгээг орон нутагтаа авах боломж бүрдсэн.

•      2013 онд эхийн эндэгдлийн түвшин (100000 амьд төрөлтөд ногдох эндсэн эхийн тоо) 91 байсан бол 2015 онд 34,8 болж буурсан

•      Амьгүй төрөлтийн түвшин 9 байснаас 6,6 болж буурсан

•      Нялхсын эндэгдлийн түвшин 23,1 байснаас 22 болж буурсан  байна.

 

Гурав. “Эрдэм боловсролтой Монгол хүн” зорилтын хүрээнд:

 

Ø  СУРГУУЛЬ:

Мөрөн сумын 640, Галт сумын Зүрх багийн 100 хүүхдийн нийт 740 хүүхдийн сургууль шинээр ашиглалтад орж, Баянзүрх сумын 320, Цагаан-Үүр сумын 220, Бүрэнтогтох сумын 240 , Улаан-Уул сумын 320 хүүхдийн нийт 1140 хүүхдийн  4 сургуулийн барилгын ажил хийгдэж байгаа бөгөөд 2016 онд ашиглалтанд орох юм.

 

Ø  ЦЭЦЭРЛЭГ:      Эрдэнэбулган, Галт, Ренчинлхүмбэ, Мөрөн, Арбулаг, Цагаан-Үүр  сумдад 100, Тосонцэнгэл сум, Хатгал тосгонд 150 нийт  900 хүүхдийн  8 цэцэрлэгийн барилгыг ашиглалтад орууллаа.   

 

 

Ø  Дотуур байр:

           Жаргалант, Ренчинлхүмбэ сумдын сургуулийн 150 хүүхдийн дотуур байрыг ашиглалтад оруулж, Чандмань-Өндөр, Ханх, Цагааннуур сумдын  150 хүүхдийн нийт 450 хүүхдийн дотуур байрны барилгын ажил үргэлжилж байна.

          Галт сумын сургуулийн дотуур байр, Тариалан, Алаг-Эрдэнэ сумын хичээлийн байруудын их засвар хийгдлээ.

 

Ø  Спорт заал: Тосонцэнгэл, Рашаант сум, Мөрөн сумын “Эрдмийн далай” Цогцолбор сургууль, Мөрөн 2 дугаар сургуулийн спорт заал , 640 хүүхдийн сургуулийн  Усан бассейн бүхий спорт заал нийт 5 спорт заал ашиглалтад орлоо.

ХҮРСЭН ҮР ДҮН, ҮР ДАГАВАР :

•      Сургууль цэцэрлэгийн хүрэлцээ хангамж сайжирсан .

•      Хамран сургалтын хувь өссөн.

 

Ø  Алаг-Эрдэнэ, Бүрэнтогтох сумын соёл спортын төв,  Мөрөн хотод Багш хөгжлийн ордон ашиглалтад орууллаа.

Дөрөв. “Аюулгүй орчинтой Монгол хүн” зорилтын хүрээнд:

 

 

Аймгийн 50 дугаар өргөргөөс хойшхи газар нутгийг унаган төрхөөр нь хойч үедээ өвлүүлэх, байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх зорилгоор 2009 онд аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хуралдаанаараа таван жилийн хугацаагаар орон нутгийн хамгаалалтанд авсан хугацаа 2014 онд дууссан учир аймгийн ИТХ-ын ээлжит бус 11 дүгээр хуралдаанаар 25 жилийн хугацаагаар сунгасан түүхэн шийдвэр гаргасан. 

 

 

 

НҮБ-ийн “Хүүхдийн сан”-гийн дэмжлэгтэйгээр Тариалан, Галт, Шинэ-Идэр, Түнэл сумд, Зүрх багийн бага сургууль болон төвийн Эрдмийн далай цогцолбор сургууль, Дэлгэрмөрөн цогцолбор сургууль, Мөрөн 2 дугаар сургууль, Ирээдүй цогцолбор сургууль, Бүрэнхаан цогцолбор сургууль зэрэг 10 сургуулийн ус, ариун цэврийн байгууламжийн асуудлыг шийдвэрлэсэн нь сургуулийн болон сургуулийн өмнөх насны хүүхдүүдийн эрүүл ахуйн орчин нөхцлийг сайжруулахад чиглэсэн бодлогын арга хэмжээ болсон төдийгүй “Хүүхдэд ээлтэй аймаг-2012-2016” стратегийн хэрэгжилтийг хангах цогц ажлын үргэлжлэл болов.

Тав. “Эрх чөлөөтэй Монгол хүн” зорилтын хүрээнд:

            Төрөөс иргэдэд хүргэх үйлчилгээг шуурхай хүртээмжтэй, оролцоог хангасан байх бодлогын хүрээнд:

             Аймгийн ЗДТГ-аас “Угтах үйлчилгээ- Иргэнээ сонсох 7038-1111 утсыг  ажиллуулж байгаа нь Иргэн танд хаанаас ч холбогдож төрийн үйлчилгээтэй холбоотой мэдээлэл, санал хүсэлтээ илэрхийлэх боломжийг олгож байгаагаар онцлогтой  юм.

            Бүх сумдад “Иргэний танхим”-ыг бий болгож, 21 сумын ЗДТГазарт “Нээлттэй утас”-ыг  ажилуулж  байгаа нь иргэдийн санал хүсэлтийг  хүлээн авч, шуурхай шийдвэрлэх, цаашдын бодлого хөтөлбөртөө тусган хэрэгжүүлэхэд чиглэсэн бодит  ажил болж байна. 

   Цахим Хөвсгөл хөтөлбөр” 2013 оноос  амжилттай хэрэгжиж, манай аймгийн бүх сум, хөдөөгийн 88 баг үүрэн холбооны сүлжээтэй болсон байна.

Уг хөтөлбөрийн хүрээнд аймгийн 23 сум, 1 тосгон, худалдан авах ажиллагааны алба  бүгд нэгдсэн портал  вэб хуудсыг ашиглалтад оруулж, орон нутгийнхаа мэдээллийг нээлттэй, ил тод, хүртээмжтэй хүргэж байна.

Сумдын төрийн байгууллагуудын интернет сүлжээг холбох ажлыг  101 сая төгрөгөөр гүйцэтгэснээр  Цэцэрлэг, Ханх, Цагааннуур, Рэнчинлхүмбэ сумдаас бусад 20 сумын төрийн байгууллагуудын үйл ажиллагаа цахимжин, мэдээллийн технологийг ашигласнаар мэдээллийг цаг алдалгүй дамжуулах, бичиг цаас хэмнэх үр дүнтэй ажил боллоо. 

    -  Аймгийн Засаг даргын анхны захирамж  “Авлига ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлж, хариуцлагыг сайжруулах зарим арга хэмжээний тухай” 2013 оны А/313 тоот  захирамж юм. Захирамжийн хэрэгжилтийг хангахын тулд албан тушаалтан бүртэй “Батламж-гэрээ “байгуулан амжилттай зохион байгуулж ажиллав.

 

    - Шуурхай үйлчилгээ-Ёс зүйтэй манлайлал” сэдэвт  аймгийн Удирдах ажилтны 2  дугаар зөвлөгөөнийг зохион байгуулж, тус зөвлөгөөнд  аймаг , сумын 310 удирдах ажилтан оролцож,  иргэндээ үйлчилдэг төрийн алба болох талаар арга барил, сэтгэхүй хандлагын өөрчлөлт хийн шийдвэр гарган ажиллаж байна.

      -“Төрийн үйлчилгээ-иргэнд” хөтөлбөр хэрэгжүүлж, 2015 онд 23 сумын хөдөөгийн 44 цэгт эрүүл мэнд, соёл урлаг, нэг цэгийн үйлчилгээ үзүүлэх,иргэдэд ,мэдээлэл, сурталчилгаа,зөвлөгөө өгөх зэрэг цогц үйлчилгээг  16000 хүнд хүргэж ажилласан нь хөдөөгийн иргэдийн хүсэн хүлээсэн үйлчилгээ боллоо.

Аймгийн ЗДТГ-ын бүтэц, орон тоо ЗГ-ын 200   оны .....-р тогтоолоор 41 орон тоотой байхаар батлагдсан бөгөөд тухайн орон тоондоо багтаан Санхүү, төрийн сангийн хэлтэст "Төрийн сангийн дотоод хяналт хариуцсан мэргэжилтэн"-ийг ажиллуулж байна. Харин санхүүгийн хяналт, дотоод аудитын нэгжийг Аймгийн Засаг даргын 2014 оны 11 дүгээр сарын 11-ний өдрийн Б/69 дүгээр захирамжаар нэгжийн дарга, 5 улсын байцаагч нийт 6 орон тоотойгоор  байгуулан ажиллаж байна.

Жич: Засгийн газрын 2012-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх хүрээнд тус аймагт 2014-2015 онд хийгдсэн бүтээн байгуулалт хөрөнгө оруулалтын ажлууд аймгийн ОНЦЛОХ АЖЛЫН зурган тайланд тусгагдсан болно.

Цаашид ЗГҮАХ-ийн хэрэгжилт үр дүнг бүх шатанд үр дүнтэй тооцох ажиллагаанд дараахь зүйлд анхаарах шаардлагатай гэж үзэж байна. Үүнд:

       1. Засгийн газрын 2013 оны 322-р тогтоолоор батлагдсан “Захиргааны байгууллагын хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний нийтлэг журам”-ын 1 дүгээр хавсралт болох “Холбогдох эрх зүйн актын болон бодлогын баримт бичгийн хэрэгжилтийг тайлагнах хугацаа”-ны №3”-т Аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нар нь хагас болон бүтэн жилээр Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн биелэлтийг салбарын яам, агентлагт тайлагнадаг байхаар тодотгож өгвөл салбар хоорондын ажлын уялдаа холбоо илүү хангагдахаар байгааг анхаарч, холбогдох талуудад зөвлөмж чиглэл өгөх шаардлагатай байна.

2. Одоогийн байдлаар тус аймгийн хувьд Холбогдох эрх зүйн актын биелэлтийг салбарын яамдын чиглэлээр гаргаж байгаа бол “Бодлогын баримт бичиг”-ийн хэрэгжилтийн тухайд салбарын яам, агентлагуудтай тодорхой ажил хэрэгч харилцаа үүсгэж чадахгүй байна. Харин энэ оны  эхний хагас жилээс Байгаль орчин, ногоон хөгжил, аялал жуулчлалын яамнаас Дэд сайдын 2015 оны 02/3717 тоот албан бичгээр Аялал жуулчлалын салбарын чиглэлээр бодлогын баримт бичгүүдэд тусгагдсан зорилт, арга хэмжээнүүдийн хэрэгжилтийг хангуулах чиглэлээр аймагт хийгдсэн ажлын тайланг шаардсан байгаа нь шинэлэг ажил хэрэгч харилцааны эхлэл болж байна. Энэ жишгээр салбарын яам агентлагуудын зүгээс” Бодлогын ямар баримт бичгийн тухайлбал: Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн  яам болоод танай аймгийн хамтран хариуцах зорилт, арга хэмжээг болж өгвөл заалтын дугаар, хүрэх үр дүнгийн шалгуурыг тодорхойлсноор биелэлт, үр дүнг гаргуулан авч, эргэх холбоо үүсгэж ажиллавал аль аль талын ажилд үр өгөөжтэй байхаар байна. Өнөөдрийн байдлаар тус аймгийн Засаг дарга түүний Тамгын газрын хувьд ЗГҮАХ-т  зөвхөн “Аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нарын дангаар болоод бусад салбарын яамдтай хамтран хариуцахаар нэр заан тусгагдсан 75 зорилтын 144 арга хэмжээний биелэлтийн тайланг  гаргаж байна.

       Гэтэл тус аймгийн Аудитын газраас УИХ-ын Төсвийн Байнгын хорооны 2014 оны 20 дугаар тотоол, Монгол улсын Ерөнхий аудиторын баталсан төлөвлөгөө, хөтөлбөрийн хүрээнд хийсэн “Засгийн газрын 2012-2016 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусгагдсан “Ажилтай орлоготой Монгол хүн”, “Эрүүл чийрэг монгол хүн” хөтөлбөрийн хэрэгжилт үр дүн, гүйцэтгэлийн аудитын тайлан”-д  зөвхөн нэр заагдсанаар хязгаарлах бус Төсвийн Ерөнхийлөн захирагчид хамаарч болох заалтуудыг авч биелэлт, үр дүнг тооцож байхыг зөвлөж байгаа нь салбар дундын зохицуулалтыг хангаж ажиллахыг давхар сануулж байгаа хэрэг  гэж ойлгон хүлээн авч байна.   Ийм учраас Засгийн газрын 2012-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн зорилт, арга хэмжээг хэрхэн бүртгэл хяналтанд авч, гүйцэтгэл үр дүнг тооцож, хаана хэзээ хүргүүлж байхыг илүү тодотгосон аргачилсан зөвлөмжийг Засгийн газрын Хэрэг Эрхлэх газрын Хяналт-шалгалт, үнэлгээ дотоод аудитын газраас болон холбогдох яам, агентлагуудаас аймаг орон нутгийн төр, захиргааны байгууллагуудад ирүүлэх боломжийг судалж үзэх шаардлагатайг анхааралдаа авах

1.2  Монгол улсын  болон Хөвсгөл аймгийн эдийн засаг, нийгмийг 2015 онд хөгжүүлэх Үндсэн чиглэлийн биелэлт

            Тайлант хугацаанд УИХ-ын  2014 оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрийн 53 дугаар тогтоолоор батлагдсан “Монгол улсын эдийн засаг, нийгмийг 2015 онд хөгжүүлэх Үндсэн чиглэл”-ээс тус аймагт хамааралтай үндсэн 5 бодлогын  зорилтын нийт 51  арга хэмжээ буюу заалтыг бүртгэл хяналтанд авч, гүйцэтгэл, үр дүнг ханган ажилласан байна.

Уг хөтөлбөрийн хүрээнд 5 бодлогын хүрээнд 51 арга хэмжээг хэрэгжүүлж холбогдох хэлтэс тайлангаа ирүүлсний дагуу хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийхэд бодлогын хэлтэс 87,2 хувийн хэрэгжилттэй ирүүлсэн бөгөөд Хяналт-шинжилгээний үнэлгээгээр 86,2 хувийн гүйцэтгэлтэй  байгаа нь 1 хувиар буурсан үнэлгээтэй, харин өнгөрөгч оны мөн үеийнхтэй харьцуулбал 0,2 хувийн өсөлттэй дүгнэгдлээ. /Товчоолсон хэлбэрээр гүйцэтгэж хавсаргасан болно. Хүснэгт-2/

Аймгийн Засаг дарга болон түүний Тамгын газраас Монгол улсын эдийн засаг, нийгмийг 2015 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийн  зорилго, зорилтын хэрэгжилтийг хангах хүрээнд “Аймгийн 2015 оны  Үндсэн чиглэл  батлах тухай” аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын хуралдааны  2014  оны 12 дугаар сарын 04-ний өдрийн 01 дүгээр тогтоолыг батлуулсан бөгөөд уг  шийдвэрт  аймгийн  Засаг даргын 2014-2016 оны мөрийн хөтөлбөрийн тунхаг болсон Иргэддээ ээлтэй” эрхэм зорилтыг эрхэмлэн  тайлант 2015 оныг “Залуучуудын хөгжлийг дэмжих жил” болгон зарлаж, залуучуудынхаа идэвхи оролцоог хангасан, нийгмийн олон талт бодлогыг авч хэрэгжүүлэх төлөвлөлт тусгалаа олсон юм.

Аймгийн үндсэн чиглэлийг  хэрэгжүүлэх үндсэн 9 бодлого, 15 зорилт, 165 арга хэмжээг “Залуучуудын хөгжлийг дэмжих жил “-болгон зарласан 2015 онд хийж гүйцэтгэхээр төлөвлөсөн ажлынхаа хүрээнд бүртгэл хяналтанд авснаар 2015 оны жилийн эцсийн байдлаар бодлогын хэлтсийн болон Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний тасгийн үнэлгээгээр аймгийн эдийн засаг нийгмийг 2015 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийн биелэлт 86,2 хувьтай / хүснэгт-1 / дүгнэгдлээ.  Нийт 165 арга хэмжээний биелэлтийг дүгнэж үзэхэд: 100 хувийн биелэлттэй 58, 90 хувь биелсэн 53, 70 хувь биелсэн 29, 50 хувь биелсэн 10, 30 хувь биелсэн 9, 10 хувь 3, 0 хувь буюу огт хэрэгжээгүй 3–н заалт тус тус байна. Энэхүү хэрэгжилтийн үнэлгээг аймгийнхаа ИТХ-ын 2015 оны ээлжит 13 дугаар хуралдаанд танилцуулсан болно. /Хүснэгт-2/

Аймгийн Засаг дарга түүний  Тамгын газраас  Монгол улсын болон аймгийн эдийн засаг, нийгмийг хөгжүүлэхэд  чиглэгдсэн олон талт арга хэмжээг авч хэрэгжүүлснээр өнөөдөр бодитой үр дүнд хүрч, аймаг, орон нутгийн хөгжилд ахиц гарсан нь салбар бүрээс аймгийн хэмжээнд зохион байгуулагдсан зарим онцлог ажлуудын үр дүнгээс тодорхой харагдаж байна.  

НЭГ. МАКРО ЭДИЙН ЗАСГИЙН БОДЛОГО

Засгийн газрын худалдан авах ажиллагааны тогтолцоог боловсронгуй болгох арга хэмжээний хүрээнд :

            АймгийнЗасаг даргын эрхлэх асуудлын хүрээний агентлаг Худалдан авах ажиллагааны алба /ХААА/-наас  Худалдан авах ажиллагааны Ил тод байдлын танхимыг ашиглалтанд оруулж, үнэлгээний хорооны хурал, цахим тендерийг  иргэдэд нээлттэй болгож, Улс, орон нутгийн төсвийн хөрөнгийн зардлаар зохион байгуулах 2015 оны худалдан авах ажиллагааг 100 хувь http://www.meps.gov.mn цахим сайтаар зарлаж, зохион байгуулсан байна.

             Сумдын Засаг даргаас аймгийн Засаг даргад 2014, 2015 онуудад бүтээгдэхүүн нийлүүлэх гэрээнд сумын ЗДТГ-т худалдан авах ажиллагаа, төсөв санхүүгийн ил тод байдлын танхим байгуулах чиглэл өгч, 24 сумын ЗДТГ-т худалдан авах ажиллагаа, төсөв санхүүгийн ил тод байдлын танхимтай болсон. 

            Цахим худалдан авах ажиллагааны системийн хувийн нууцлалын кодыг Алаг-Эрдэнэ, Баянзүрх, Галт, Жаргалант, Их-Уул, Рашаант, Тариалан, Тосонцэнгэл, Төмөрбулаг, Улаан-Уул, Ханх, Цагаан-Үүр, Чандмань-Өндөр, Шинэ-Идэр, Хатгал, Мөрөн, Эрдэнэбулган, Цагааннуур гэсэн 18 суманд олгож, “Цахим тендер 2015 төр, хувийн хэвшлийн хамтын оролцооны уулзалт сургалт”, захиалагч нарт зориулсан 6 удаагийн сургалтыг зохион байгуулснаар 2016 оны бүх худалдан авах ажиллагааг 100 хувь цахим системээр зарлах бэлтгэл ажил хангагдсан байна.

              Мөн төсвийн хөрөнгөөр хэрэгжүүлж байгаа төсөл арга хэмжээний хэрэгжилтэнд хөндлөнгийн болон захиалагчийн хяналт тавих хяналтын инженерүүдийн багийг сонгон шалгаруулж,  хамтран ажилладаг болсон бөгөөд энэ хүрээнд  2015 онд мэргэжлийн 10 инженерийг 20 орчим төсөл арга хэмжээний хэрэгжилтэд хяналтыг хэрэгжүүлэгчээр ажиллуулсан нь бүтээн байгуулалт, хөрөнгө оруулалтын ажил чанартай хийгдэх боломжийг бүрдүүллээ.

ХОЁР.ЭДИЙН ЗАСГИЙН ӨСӨЛТИЙГ ДЭМЖИХ САЛБАРУУДЫН БОДЛОГО

2.1 ТӨСӨВ, САНХҮҮ-гийн чиглэлээр:

Төсвийн гүйцэтгэлд тавих хяналт, хариуцлагыг дээшлүүлж төрийн сангийн үйл ажиллагаанд санхүүгийн дотоод хяналтыг хэрэгжүүлж байгаа бөгөөд Төрийн сангийн дотоод хяналтыг сайжруулах чиглэлээр “Манлайлагч нягтлан бодогч”, “Манлайлагч төрийн сан” шалгаруулах аяныг үргэлжлүүлэн зохион байгуулж байна.

Төрийн сангийн бүтэц, ажлын ачааллыг жигдрүүлэх үүднээс орон нутгийн төрийн сангийн ажилтнуудын ажил үүргийн жишиг зааварт оруулах саналыг Сангийн яаманд 2 удаа хүргэснээр Сангийн сайдын 2015 оны  90 дүгээр тушаалаар батлагдсан  зааварт дээрхи саналуудаас тусгалаа олж,  Сумдад санхүүгийн алба байгуулан үйл ажиллагааг жигдрүүллээ.

Төсвийн төлөвлөлт, гүйцэтгэл, төсвийн зарцуулалттай холбоотой шийдвэрүүд шилэн болж, худалдан авах ажиллагаа 100 хувь цахимд шилжсэнийг  санхүүгийн салбарын 2015 оны онцлог ажлаар тодорхойлж байна.

Аймгийн Нягтлан бодох бүртгэл, төсвийн ил тод байдлыг сайжруулах тухай бодлогын баримт бичгүүдийг тодорхойлон гаргаснаар  төсвийн сахилга хариуцлага дээшилж мэдээ тайлангийн үнэн бодит байдал, цаг хугацаандаа өгөх асуудалд ахиц гарч байна.

 

Төсвийн шинэчлэлийн бодлогыг орон нутагт амжилттай хэрэгжүүлж, төсвийн ил тод байдлыг хангах, төсвийн эх үүсвэрийг бүрэлдүүлж, орлогын нөөцийг дайчлан ажиллах зэрэг дэс дараатай арга хэмжээ авч ажилласны үр дүнд Засгийн газрын санхүүгийн удирдлага мэдээллийн системийг хэрэгжүүлэх ажлаар аймгийн ЗДТГ-ын Санхүү, төрийн сангийн хэлтэс  тайлант онд улсад 5 дугаар байранд шалгарсан байна.

 

Аймгийн Орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгөөр 2015 онд хэрэгжүүлэх ажлын урьдчилсан жагсаалтыг аймгийн ЗДҮА-ны хөтөлбөр, дунд болон урт хугацааны бодлогын баримт бичгүүдтэй уялдуулан төлөвлөж, нийт 23 сумын хөдөөгийн багуудад ажиллахдаа 7448 иргэнээс биечлэн санал авч, Мөн санал авах хуудсыг аймгийн khovsgol.gov.mn сайтад ил тод байрлуулан санал авах үйл ажиллагааг зохион байгуулахад цахимаар авсан санал асуулгад 30 гаруй мянган иргэн хандалт хийж 15,5 мянган иргэн саналаа өгч нийт 20 гаруй мянган иргэний саналаар 2016 оны орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгө эрэмбэлэгджээ.

               ОНХС-ийн программ дээр сумдын болоод аймагт хэрэгжүүлэх батлагдсан ажлуудыг нэг бүрчлэн арга хэмжээний нэр болон төсөвт өртөг, захиалагч, иргэдийн санал авсан байдал, эхлэх дуусах хугацаа, төлөвлөгөө болон гэрээний дүн, авсан санхүүжилт зэрэг дэлгэрэнгүй байдлаар шивж оруулж байна.

            Мөн орлого зарлагын гүйлгээтэй холбоотой мэдээллийг ил тодын самбар болон "khovsgol.gov.mn" сайт, шилэн дансанд тогтмол байршуулан мэдээллэж байна.

             “Аялал жуулчлалын үндэсний хөтөлбөр”-ийг батлан хэрэгжүүлэх арга хэмжээний хүрээнд: “Үндэсний хөтөлбөрт тусгуулах саналаа 2 удаа боловсруулж дээд шатны байгууллагад хүргүүлсэнээр орон нутгийн холбогдох санал тусгалаа олсон “Аялал жуулчлалын үндэсний хөтөлбөр” Засгийн газрын 2015 оны 08 дугаар сарын 04-ний өдрийн 324 дүгээр тогтоолоор батлагдсан байна.  Тус аймгийн хувьд  байгалийн үзэсгэлэн, өвөрмөц тогтоц бүхий газар нутаг,биологийн төрөл зүйл, түүх соёлын өв, олдвор бүхий газар нутгийг хадгалан хамгаалж , орон нутгийн эрх ашигт нийцсэн аялал жуулчлалын тогтвортой хөгжлийг бий болгосноор нутгийн иргэдийг ажлын байртай болгох, аялал жуулчлалаас олох орлогыг нэмэгдүүлэх зорилгоор “Аялал жуулчлал, ажилтай орлоготой Хөвсгөл-аймгийн хөтөлбөрийг  аймгийн ИТХ-ын 2015 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдрийн 02 дугаар тогтоолоор батлуулан хэрэгжилт биелэлтийг тооцон ажиллаж байна.Хөтөлбөрийг богино хугацаатайгаар хэрэгжүүлэхээр төлөвлөгөө гарган ажиллаж,  шаардлагатай төсөв хөрөнгийг тавьж батлуулсан.

            “Аялал жуулчлал, ажилтай орлоготой Хөвсгөл-аймгийн хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг тайлант оны эцсээр манай ХШҮТасгаас 64,7 хувийн хэрэгжилттэй  гэж үзсэн бөгөөд хөтөлбөр хэрэгжсэнээр дараахь боломжит эерэг өөрчлөлт гарсан байна. Үүнд:

 -Аймгийн ОНХС-ийн хөрөнгө оруулалтаар Шинэ-Идэр сумын 2 дугаар багийг эрчим хүчний нэгдсэн системд холбосноор ойролцоо байрлах жуулчны баазууд орчин үеийн шаардлагад нийцсэн үйлчилгээг амрагч, жуулчдад үзүүлэх боломжтой болсон.                                                                 

      - Хөвсгөл аймаг нь аялал жуулчлалын нэгдсэн вэб сайттай болсноороо онцлогтой 

      -Гадаад дотоодын жуулчдад зориулсан “Аялал жуулчлалын хөтөч” номтой болсон

      -Жуулчдад зориулсан тэмдэглэгээ бүхий самбаруудыг байршуулсан зэрэг ажлуудыг дурьдаж болох юм .

Хатгал тосгонд 50 сая төгрөгийн аймгийн орон нутгийг хөгжүүлэх сангийн хөрөнгө оруулалтаар 6х26 хэмжээтэй “Нутгийн гар урчуудын брэнд бүтээгдэхүүнийг худалдан борлуулах төв”-ийг хугацаанд нь барьж ашиглалтанд оруулсан байна.

Худалдааны төв ашиглалтанд орсноор бизнес эрхлэгчдэд бараагаа байнга худалдаалах таатай орчин бүрдсэн байна

             Аялал жуулчлал эрхлэгчдийн зөвлөгөөнийг  /форум/ тайлант онд Хатгал тосгонд зохион байгуулж,  аймгийг “Аялал жуулчлалын тулгуур төв” болгон хөгжүүлэх бодлогын чиглэлүүдээ тогтоож,  Аялал жуулчлалын ”Эвент” арга хэмжээг аялал жуулчлалын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг хувийн хэвшлийн байгууллагатай хамтран зохион байгуулах чиглэлээр Санамж бичиг “байгуулж баталгаажуулсан нь үр дүнгээ өгөхүйц арга хэмжээ боллоо.

 

            Аймгийн Засаг даргын Тамгын газар болон аялал жуулчлалын компаниуд хамтран “Мөсний баяр” (Ice festival), “Цаатан” фестиваль, Олон улсын тэшүүрийн болон гүйлтийн марафон гэх мэт аялал жуулчлалын онцлог эвентүүдийг зохион байгуулдаг нь жил ирэх тусам өргөжиж,  салбартаа танигдаад байгаагийн гадна тэдгээрийг хувийн хэвшлийн  эвент -арга хэмжээнүүд болгон хөгжүүлэх чиглэлээр бодлогоор анхаарч тодорхой ахиц гарч эхлээд байна

 

 Манай Чандмань-Өдөр сумын удирдлага бүсийн сумдтайгаа хамтраад  аялал жуулчлалын “Мөнгөн цагираг”, Бүрэнтогтох сумынхан маань “Түүхийн жим-Чингүнжавын нутгаар” гэх мэт аялалын маршрутыг албажуулан санал болгож байгаа нь аялал жуулчлалын маршрутаа тогтоохоор зэхэж байгаа бусад сумдынханд шинэ сэдэл, санааг авахуйц ажил болж байна.

 

  Улс болон аймгийн зүгээс аялал жуулчлалын дэд бүтцийг хөгжүүлэхэд томоохон хөрөнгө оруулан дэмжиж өгсөний дүнд жуулчдын тоо жилээс жилд нэмэгдсээр байна. Тухайлбал: Аймгийн төв Мөрөн хотыг нийслэл хоттой хатуу хучилттай шинэ замаар холбож, бүх сумдад мөн хөдөөгийн 88 багт харилцаа холбооны найдвартай сүлжээг бүрдүүлсэн зэрэг бодлого, үйл ажиллагааны үр дүнд зөвхөн 2015 онд гэхэд манай аймгийг зорин ирэгсэдийн тоо 71300-д хүрсэн нь Хөвсгөлчүүдэд их боломж байгааг харууллаа

 

ГУРАВ.БҮС НУТАГ, ХӨДӨӨГИЙН ХӨГЖИЛ, БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ БОДЛОГО

3.1 1.ДЭД БҮТЭЦ,  ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН БОДЛОГЫН ЧИГЛЭЛЭЭР

 

“Хөвсгөл Хөгжил-2” форум зохион байгуулж УИХ-ын гишүүд, эрдэмтэд, бизнесмен, аймаг орон нутгийн үе үеийн удирдлагууд, ахмадууд, оюутан залуус, хүүхдийн төлөөлөл нийт 300 шахам төлөөлөгч оролцож Хөвсгөл аймгийн ирээдүйн  хөгжлийн хөтөлбөрөө хэлэлцлээ.

  Аймгийн ИТХ-ын ээлжит бус  12 дугаар хуралдаанаар  аймгийнхаа Эдийн засаг, нийгмийг 2016-2030 онд хөгжүүлэх “Хөгжсөн Хөвсгөл-2030” хөтөлбөрийн төслийг хэлэлцүүлж батлуулснаар тус аймаг урт хугацаанд баримтлах бодлогын баримт бичигтэй боллоо.

             Мөрөн сумын авто замын стратеги төлөвлөгөөний хэрэгжилтийг ханган дунд тойргийн 9,8 км хатуу хучилттай авто замын ажлыг эхлүүлж, 7, 13 дугаар багийн 0,4 км хатуу хучилттай авто замыг ашиглалтанд орууллаа.

  Мөрөн сумын төвийн гэрэлтүүлгийг орчин үеийн гэрлэн чимэглэлийн болон, ногоон байгууламжийн хэмжээг нэмэгдүүлсэн нь иргэдийн Мөрөн хотдоо тав тухтай, амьдрах, ажиллах орчныг бүрдүүлэх бодлогын арга хэмжээний үргэлжлэл болов.

   Мөрөн сумын шинэ суурьшлын бүс Зүүн Мөрөн, 10 дугаар баг, Хөх толгойн айл өрхийг цахилгаан эрчим хүчинд холбох ажлыг амжилттай хэрэгжүүллээ.

Шинэ Мөрөн орон сууцны хорооллын эхний ээлжийн 135 айлын орон сууцны барилгын ажлыг эхлүүлж, хувийн хөрөнгө оруулалтаар 130 айлын орон сууцыг ашиглалтанд оруулсан бол  Мөн Мөрөн сумын 6 дугаар багийн 320 айлыг цэвэр, бохир усны нэгдсэн шугам сүлжээнд холбох ажил үргэлжилж байна.

 Мөн Мөрөн суманд хийн түлшний станцыг байгуулж, хийн түлшээр ажиллах такси, нийтийн тээврийн үйлчилгээ эрхлэгчдийг дэмжиж байна.

Монгол Улсын Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй “Сумын төвийн шинэчлэл” төслийг Цэцэрлэг суманд амжилттай хэрэгжүүлсэн ба энэхүү ажлын гүйцэтгэл  90%-тай байна.

3.1.2. ХӨДӨӨ АЖ АХУЙ, ГАЗАР, БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ БОДЛОГЫН ЧИГЛЭЛЭЭР:

         Мал аж ахуйн салбарын хүрээнд  Мал сүрэгт үзлэг, ангилалт, хянан баталгаажуулалт хийж бүртгэл-мэдээллийн санд хамруулах зорилгоор “ Цөм сүргийн талаар авах арга хэмжээний тухай” аймгийн засаг даргын 2015 оны 05 дугаар сарын 18-ны өдрийн А/187 дугаар захирамжийг гаргуулж, 14 сумын мал зүйчид, МЭҮ-ийн  үйлчилгээний нэгжийг хамруулсан сургалтыг зохион байгуулж, улмаар 2015 оны жилийн эцсийн байдлаар 1048638 толгой малыг ээмэглэж, ялган тэмдэглэгээ хөтөлсөн нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 63860 толгой малаар илүү буюу 6,1 хувиар, тайлант онд 408512 толгой малыг аймгийн бүртгэл-мэдээллийн санд  бүртгээд байгаа нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 46473 толгой буюу 11,4 хувиар өссөн дүнтэй байна. Энэ нь нийт ялган тэмдэглэгээ хөтөлсөн малын 39,0 хувь нь бүртгэл мэдээллийн санд хамрагдсаныг харуулж байгаа нь тухайн оны тавигдсан зорилтоо бүрэн хангасаныг гэрчилж байна.

            Жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулдаг Шилмэл малын үзэсгэлэн худалдааг Их-Уул сумын ЗДТГ-тай хамтран  зүүн бүсийн Рашаант,Тосонцэнгэл,Тариалан, Эрдэнэбулган, Их-уул зэрэг 5 сумдын малчдын оролцоотойгоор зохион байгуулж, 3 байр эзлүүлж шагнаж урамшуулсан бол Улаанбаатар хотод зохион байгуулагдсан “Шилмэл мал- 2015” үзэсгэлэн худалдаанаас тус аймгийн Төмөрбулаг суманд өсгөн үржүүлдэг эрчмийн омгийн нас гүйцсэн ухна 2 дугаар байранд шалгарч Мөнгөн медаль хүртжээ.

             Тус аймгийн Ренчинлхүмбэ, Баянзүрх, Улаан-Уул сумдад өсгөн үржүүлж байгаа,  байгалийн хатуу, ширүүн эрс тэс уур амьсгалтай нөхцөлд дасан зохицож, ашиг шимээ өгдөг “Дархад омог”-ийн хонинд ашиг шимийн судалгааны ажил гүйцэтгэх ажлын хэсгийг аймгийнхаа ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 2012 оны 03 дугаар сарын 23-ны өдрийн 28 дугаар тогтоол,  Үйлдвэр, Хөдөө аж ахуйн сайдын 2013 оны 01дүгээр сарын 03-ны өдрийн А/01дүгээр тушаалын хүрээнд ажиллуулж, ажлын хэсгийн дүгнэлтийг салбарын сайдын зөвлөлийн хуралд танилцуулсанаар  Хүнс, Хөдөө аж ахуйн сайдын 2015 оны 04 дүгээр сарын  16-ны өдрийн А/53 дугаар тушаалаар дархад хонийг “ДАРХАД ҮҮЛДЭР”  болгон баталгаажуулж, Хөвсгөл аймаг анхны үүлдрийн малтай болсон нь онцлох ажил юм.

        Байгаль цаг уурын таатай байдал, малчдын нөр их хөдөлмөрийн үр дүнд 2015 оны жилийн эцсийн мал тооллогын дүнгээр манай аймгийн мал сүрэг 4370386 толгойд хүрч, өмнөх оноос 213163 толгой буюу 5,1 хувиар 5 төрөл дээрээ өссөн бол тус аймгийн 6 дахь хошуу малын нэг болох цааны тоо 1855 толгойд хүрч өмнөх оноос 117 толгой буюу 6.3 хувиар өссөн дүнтэй байгаа ба хээлтэгч буюу мянд 564, хээлтүүлэгч буюу этэр 51 байгаа нь тохироо 1 этэрт 11 мянд ноогдож байна.

        Мөн малчид, мал аж ахуйн үйлдвэрлэл эрхлэгч ААНБ-ыг дэмжих бодлогыг тууштай хэрэгжүүлж,тайланд онд 8577 хоршооны гишүүн малчин, мал бүхий этгээдийн 1643194,1 кг хонины ноос,1525 кг тэмээний ноосонд 1844693,0 мянган төгрөгний  материалыг бүрдүүлэн салбарын яамны Мал хамгаалах санд хүргүүлээд байна. Мөн тайлант онын ажлын үр дүнгээр нь “Улсын сайн малчин” болзолд 6 малчны материал бүрдүүлж, салбарын яамандаа хүргүүлсэн бол  “ Аймгийн сайн малчин”  болзолд 49 хүнийг   тодорхойлж, цол тэмдгийг олгуулах шийдвэрийг гаргуулаад байна.

Мөн Монгол улсын ЗГ-ын 2015 оны 07 дугаар сарын 07-ны өдрийн 292 дугаар тогтоолыг аймаг, орон нутагт хэрэгжүүлэх зорилгоор “Өвөлжилтийн бэлтгэл хангуулах ажлын хэсэг байгуулах, төлөвлөгөө батлах тухай” аймгийн Засаг даргын 2015 оны 07 дугаар сарын 22-ны өдрийн А/274 дүгээр захирамж,” Өвөлжилтийн бэлтгэл хангах ажлыг эрчимжүүлэх тухай” аймгийн Засаг даргын  2015 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдрийн 05 тоот албан даалгаварыг гаргуулж, “Малчид, иргэддээ хандсан 11 чиглэл бүхий зөвлөмж”-ийг бүх сумдынхаа өрхүүдэд хүргэж, сурталчилж ажилласнаар аймгийн хэмжээнд өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг 87,7 хувиар хангажээ.

Газар тариалангийн үйлдвэрлэлийн салбарын хүрээнд “Үнэ тогтворжуулах хөтөлбөр”-ийг хэрэгжүүлж, ажилласнаар гурилын үнэ тогтворжиж, аймгийнхаа гурилын хэрэгцээг бүрэн хангах боломжтой болж, энэхүү үр дүнгээ ч цаашид хадгалах зорилттой ажиллаж байна. 

             Мөрөн хотноо сумдын төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагын ажлын тайланчлал, намрын  үзэсгэлэн худалдааг тайлант онд амжилттай зохион байгуулж, уг тайланчлал-үзэсгэлэн худалдаанд 24 сумын 160 гаруй төрийн байгууллага 33 компани 23 хоршоо,11 бүлэг нөхөрлөл,152 иргэний давхардсан тоогоор 1280 нэр төрлийн бүтээгдэхүүн тавигдаж     80 гаруй сая төгрөгийн борлуулалт  хийгдсэн  байна.  

         Үзэсгэлэн худалдаанаас шилдэг үйлдвэрлэгчээр “Алтан дуулга” ХХК , Цэцэрлэг сумын “Их ямаат” ХХК,  Бүрэнтогтох сумын “Загзуугийн гол” хоршоо, Галт сумын “Ээж Идэр” хоршооны хүнсний ногоо, Эрдэнэбулган сумын “Энхбулган ХХК”,  Хатгал тосгоны “Хөвсгөл жимс” хоршооны жимсний чанамал, Чандмань-Өндөр сумын Л.Даваасүрэнгийн зөгийн бал , Тариалан сумын “Батзол ХХК”-ийн хөх тарианы гурил, Жаргалант сумын “Идэр чандмань ” хоршооны эсгий, Түнэл сумын “Хатан сүлжээ” цехийн сүлжмэл, Мөрөн сумын Тосонгийн сувинер, “Ивээлт Мөрөн”  ХХК-ийн замын хавтан зэрэг бүтээгдэхүүнүүд тайлант жилийн брэнд бүтээгдэхүүнээр шалгаруулж, урамшуулсан нь зөв арга хэмжээ болжээ. Мөн энэ онд Тариалан сумын “Алтан дуулга” ХХК нь чанар аюулгүйн шаардлага хангасан, үнэ хямд “Алтан дуулга” нэрийн гурилыг хэрэглэгчдийнхээ гар дээр хүргээд 13 дахь жилээ үдэж байгаа бөгөөд тус компанийн гол нэрийн бүтээгдэхүүн болох БГ-055, БГ-085, БГ-140 ангиллын буудайн гурил Монгол улсын Үндэсний тохиролын тэмдгийг анх удаа хүртсэн нь онцлог үйл явдал болсон байна.

            Мөн Орхон аймагт зохион байгуулагдсан Хангайн бүсийн үзэсгэлэн худалдаанд тус аймгийн 15 үйлдвэрлэл эрхлэгч ААН, иргэн оролцуулснаар “Хөвсгөл хүнс” ХК, Чинчулууны “Зөгийн бал”,” Бүрэн хаш” ХХК-нийн арьсан эдлэл, “Дэлгэр мөнгөн далай “ХХК-нийн “Баавар цай”, “Жинхэнэ монгол гутал” бүлэг, “Хэрлэн цех”-ийн “Адуу, Үхрийн жигнэсэн мах” тус тус  үзэсгэлэн худалдааны шагнал хүртжээ.

Монгол Улсын иргэнд өмчлүүлэх боломжтой газарт газрын төлөв байдал, чанарын улсын хянан баталгаа, байр зүйн зураглал, газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө боловсруулах арга хэмжээний хүрээнд:

“Тэгш хэм” ХХК,” Инженер Геодези” ХХК,” Глобус” ХХК-иуд аймгийн хэмжээнд Монгол Улсын иргэнд өмчлүүлэх боломжтой газарт газрын төлөв байдал, чанарын улсын хянан баталгаа, байр зүйн зураглал боловсруулах ажил, мөн аж ахуйн эргэлтэнд оруулах газрын судалгаа, цаашид өмчлүүлэх боломжтой газрын нөөцийг тогтоон 2015 оны 1 дүгээр улиралд аймгийн ГХБХБГазарт хүлээлгэн өгөөд байна.Тухайн судалгаа, дүгнэлтийг сумдад хүргүүлэн хэрэгжилтэнд хяналт тавьж ажиллаж байна. Аймгийн орон нутгийн давсан орлогоос 156,0 сая төгрөг батлуулж, зөвлөхийг хуулийн дагуу шалгаруулж “Газар дэлхий” ХХК-тай гэрээ байгуулан гүйцэтгэж, Аймгийн газар зохион байгуулалтын 2015-2030 онд хэрэгжүүлэх ерөнхий төлөвлөгөөг Аймгийн ИТХ-ын 2015 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдрийн 05 дугаар тогтоолоор батлуулан холбогдох газруудад хүлээлгэн өгснөөр хэрэгжилтийг хангуулж байна. Мөн аймгийнхаа ИТХ-ын ээлжит бус 11 дүгээр хуралдаанаар “Аймгийн газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө”,                   “Мөрөн сумын хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө” зэрэг төлөвлөлтийн чухал баримт бичгүүдийг батлуулснаар хэрэгжүүлж байна.

Байгаль орчин аялал жуулчлалын бодлогыг хэргжүүлэх хүрээнд Тэсийн голын эх Булнайн нуруу, Сангийн далай орчмыг улсын тусгай хамгаалалтанд авах үндэслэл, судалгааг хийж, аймгийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн хурлаар хэлэлцүүлэн дэмжүүлж материалыг БОАЖНХЯаманд хүргүүлсэн байна.

Ерөнхий  агнуур зохион  байгуулалтаар аймгийн хэмжээнд зэрлэг гахай, бор гөрөөсний  хавсарсан 33, бор гөрөөсний 44, тарвагны 23  үйлдвэрлэлийн зориулалтаар  загас барих 2, тусгай зориулалтаар загас барих 15, тусгай болон ахуйн зориулалтаар загас барих  4, ахуйн зориулалтаар загас барих 21, нийт 142 бүс тогтоосон нь агнуурын бүсийн талаар сум бүрийн мэдээлэл тодорхойлогдсоноороо ач холбогдотой юм.

“Аялал-жуулчлал ажилтай орлоготой Хөвсгөл” хөтөлбөрийг  амжилттай хэрэгжүүлж, Хатгал тосгонд Аялал жуулчлал эрхлэгчдийн зөвлөгөөн, гар урлалын үзэсгэлэн худалдааг зохион байгуулж аймгийн шилдэг гар урлалын бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгчийг шалгаруулан шагнаж урамшуулжээ.

“Мөсний баяр- 2015”  арга хэмжээг Хөвсгөл аймгийн аялал жуулчлал эрхлэгчдийн холбоотой, “Хөвсгөл Лоож менежмент” жуулчны баазтай хамтран “Бошлой хадны баяр” олон ястны урлаг соёлын наадмыг тус тус амжилттай зохин байгуулжээ.

ДӨРӨВ. ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ, НИЙГМИЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХ БОДЛОГО

     4.1. НИЙГМИЙН ХӨГЖЛИЙН БОДЛОГЫН ХҮРЭЭНД:

4.1.1.   БОЛОВСРОЛ, СОЁЛ,СПОРТ-ын бодлогын чиглэлээр:

2015 онд улсын төсвийн хөрөнгөөр Мөрөн сумын 640 хүүхдийн хичээлийн байр, “Эрдмийн далай” цогцолбор сургууль, 2 дугаар сургуулийн спорт заалны барилгыг ашиглалтанд оруулжээ.

 Мөн Ренчинлхүмбэ суманд 150 хүүхдийн дотуур байр ашиглалтанд орж,  Чандмань-Өндөр, Ханх, Цагааннуур сумдын  150 хүүхдийн дотуур байрны барилгын ажил үргэлжилж байна.

Эрдэнэбулган, Галт, Ренчинлхүмбэ сумдад 100, Тосонцэнгэл сум, Хатгал тосгоны 150, Мөрөн, Арбулаг сумдад 100 хүүхдийн цэцэрлэгийн нийт 6,7 тэрбум төгрөгийн төсөвт өртөгтэй 7 барилгыг ашиглалтад оруулсан 

Ингэснээр 10,0 мянга гаруй хүүхэд ая тухтай орчинд суралцах нөхцөл боломж бүрдэж байна.

Багшийн хөгжлийг дэмжихэд онцгой анхаарч, “Бүтээлч багш 51” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж,  уг хөтөлбөрт  27 сургуулийн  112 баг, 6 цэцэрлэгийн 6 баг оролцуулж, . шалгарсан багуудыг 1,2 - 3,0 сая төгрөгөөр шагнаж урамшуулсан нь багш, сурган хүмүүжүүлэгчдийн хийж бүтээсэн ажлыг урамшуулах арга хэмжээ болжээ.

“Суурь боловсролын цөм хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх арга зүй” багш нарын бага хурлыг 2015.08.10-13  Мөрөн хотод зохион байгуулж, 1000 гаруй багш  хамруулж, цаашид хийх ажлын чиглэлээ тогтоожээ.

“Хүүхдэд ээлтэй аймаг” хөтөлбөр үргэлжилж байна

НҮБ-ын Хүүхдийн сангаас “Хүүхдэд ээлтэй аймаг” хөтөлбөр манай аймагт амжилттай хэрэгжиж байна. Тус хөтөлбөрийн хүрээнд “Хүүхдэд ээлтэй цэцэрлэг”-ээр шалгарсан Эрдэнэбулган сумын хүүхдийн цэцэрлэгт 17,1 сая төгрөгийн тоглоомын иж бүрдлийг хүлээлгэн өглөө. Мөн Их-Уул, Хатгал, Түнэл, Рашаант Мөрөн сумын 1, 2, 7, 11-р цэцэрлэгт иж бүрэн гэр өгснөөр  зуны гэр цэцэрлэгийн үйл ажиллагаа явуулах орчин сайжирлаа. Хүүхдэд ээлтэй аймаг болох зорилтын хүрээнд тайлант онд “Хэзээд бэлхэн” хүүхдэд ээлтэй хөдөлгөөнийг аймгийн төрийн байгууллагын дунд өрнүүлснээр 42 байгууллага хүүхэд хамгааллын журам, эцэг эхийн зөвлөлтэй болж, бүтэн өнчин 78 хүүхэд эзэн хариуцагчтай болжээ.

Хүүхдэд ээлтэй сургууль, цэцэрлэг, дотуур байрын үйл ажиллагааг дэмжиж ажилласнаар” Хүүхдэд ээлтэй сургууль”-иар Алаг-Эрдэнэ сумын ЕБС, “Хүүхдэд ээлтэй дотуур байр”- ын номинацид Цагаан-уул сумын ЕБС-ийн дотуур байр,” Хүүхдэд ээлтэй Цэцэрлэг “ номинацид Цагаан-Үүр сумын хүүхдийн цэцэрлэгийг шалгаруулж, тус бүрийг 1500000 төгрөгөөр урамшуулжээ.

Хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтаар 100 хүүхдийн “Нарлаг” цэцэрлэг ашиглалтанд орлоо.

 “Оюунлаг –Хөвсгөл”, “Эх хүүхдийн эрүүл мэндийг хамгаалах хөтөлбөр”-ийг амжилттай хэрэгжүүлсэн бол аймгийн залуу багш нарын II зөвлөгөөнийг  бүсчилсэн байдлаар зохион байгуулж,  ЕБС, СӨБ-ын байгууллагад 10 хүртэлх жил ажиллаж буй 556 төрийн албан хаагч оролцуулж, гарсан санал, зөвлөмжийг “Хөгжсөн Хөвсгөл-2030” урт хугацааны бодлогын баримт бичигт тусгасан байна.

Аймгийн ЗДТГ-аас аймгийн Засаг даргын эрхлэх асуудлын хүрээний Хүүхэд, гэр бүл, хөгжлийн хэлтэстэй хамтран эцэг, эхийн анхдугаар чуулганыг зохион байгуулж, сум бүрээс 10, Мөрөн сумаас 60 нийт 300 эцэг эх оролцуулсан  шинэлэг арга хэмжээ болсон байна.

Аймгийн хэмжээнд “Урлаг-спортын 2 дугаар наадмыг зохион байгуулж, 23 сум 1 тосгоны  1500 гаруй  баг тамирчид, 470 гаруй ардын авьяастнууд оролцуулж, шалгаруулалтыг  хийсэн нь олны сэтгэлд нийцсэн арга хэмжээ болжээ.

Тайлант онд “Хүндийн өргөлт”-ийн болон “Аэробик гимнастик”-ийн улсын аварга шалгаруулах 11 дэх удаагийн тэмцээнийг  анх удаагаа Хүчитний өлгий Хөвсгөл нутагтаа зохион байгуулж, дүгнэхэд 4 насны ангилалаар 11 байгууллагаас оролцсон өсвөр үеийн 200 гаруй тамирчдаас манай аймгийн Аэробик гимнастикийн баг түрүүлж, “Алтан медаль”-ийн эзэд болжээ.

Аймгийн нутаг дэвсгэрт байгаа Түүх соёлын үл хөдлөх дурсгалын үзлэг тооллогын ажлыг зохион байгуулснаар 22  сумын 597 дурсгалт газрын   8021 ширхэг үл хөдлөх дурсгал тоологдож БСШУЯ, Соёлын өвийн төвд бүртгэгдлээ.

      4.1.2.ЭРҮҮЛ МЭНД-ийн чиглэлээр:

 Тайлант онд улсын төсвийн хөрөнгө  оруулалтаар Арбулаг сумын ЭМТ-ийн барилгын их засвар, Орон нутгийн төсвийн хөрөнгө оруулалтаар Түнэл сумын ЭМТ-ийн барилгад их засварын ажлыг гүйцэтгэлээ.

Улсын төсвийн хөрөнгө  оруулалтаар болон “Хөвсгөл хөгжил сан”-гийн хандив дэмжлэгээр  Улаан-Уул сумын ЭМТ, аймгийн Нэгдсэн эмнэлэг түргэн тусламжийг машинтай болсноор , дуудлагын хүлээгдлийг багасгах алхам хийгдэв.

Мөрөн сумын “Далайн Элбэрэлт” өрхийн эмнэлгийг цэвэр бохир усны нэгдсэн шугамд холбож, Хүүхдийн дуслын автомат шахуурга, шүдний суурин бор машин, Пульсоксиметр, Ларингоскоп /нярайн/, Нярайн фото эмчилгээний аппарат зэргийг авч суурилуулах,, эмнэлгийн аюултай хогийн цэг байгуулахад ОНХС-аас 26.0 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийж , орчин нөхцлийг сайжруулсан.

Эх хүүхдийг эрсдэлээс  хамгаалах, Элэгний хорт хавдраас сэргийлэх, Бөөр хамгаалах, Шүд, Эрүүл мэндийн салбарын хүний нөөцийг хөгжүүлэх дэд хөтөлбөр зэрэг бодлогын баримт бичгүүдийг боловсруулан батлуулж, хэрэгжилтийг ханган ажиллаж байна..

            Сум дүүрэг бүрт хүрч үйлчлэх стратеги хэрэгжүүлж, тайлант оны эцсийн байдлаар 580 өрхийн 1027 иргэн тус үйлчилгээнд хамрагдсанаас 671 зорилтот бүлгийн хүнийг илрүүлж улаан бурхан, улаануудын нэмэлт дархлаажуулалтанд 140 хүүхэд, товлолын дархлаажуулалтаас хоцорсон 33 хүүхэд, нөхөн дархлаажуулалтанд 37 хүүхдүүдийг тус тус хамруулсан ба тэдгээрийн 25 хүүхэд нь түр оршин суугаа өрхийн хүүхэд байна.

 

              Эрүүл мэндийн мэдээлэл сургалт, сурталчилгааг олон суваг, хэлбэрээр явуулж байгаа хэдий ч тодорхой чиглэлээр бүх түвшинд мэдээллийг хүргэх, хандлага, зан үйлийг өөрчлөхөд санхүү , хүний нөөц,  ур чадвар, аргачлал дутмаг байгаа зэргийг үндэслэн анх удаа НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн бүсийн стратегид үндэслэн  “Эх хүүхдийн хөгжлийн мэдээлэл харилцааны 2013-2016 оны аймгийн стратеги” бодлогын  баримт бичгийг боловсруулан, Аймгийн засаг даргын 2014 оны А/152 тоот захирамжаар батлуулан хэрэгжүүлж байна.

        Ус ариун цэврийн чиглэлээр хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хүрээнд НҮБ-ын Хүүхдийн сантай хамтран ажиллаж, аймгийн УАБ-ын багийг 2015 онд шинэчлэн Засаг даргын А\134 захирамжаар 25 хүний бүрэлддэхүүнтэй болгон өргөтгөн баталж гишүүдэд сумдыг бүсчилэн хуваарилж хариуцсан сумдтайгаа хамтран ажиллаж байна.  Аймгийн УАБ-ын баг нэг удаа хуралдаж 2015-2017 онд хэрэгжүүлэх аймгийн УАБ-ын төлөвлөгөөний төслийг хэлэлцэн аймгийн ЭМГ холбогдох байгууллагуудаас саналыг авч нэгтгэн аймгийн Засаг даргын зөвлөлийн хурал, аймгийн ИТХ-аар хэлэлцүүлэн 2015 оны 06 дугаар сарын 03-ны өдрийн 52 дугаар тогтоолоор батлуулсан. Энэ ажлыг гүйцэтгэснээр анх удаа аймгийн хэмжээний олон салбарын хамтын ажиллагаа, уялдаа холбоог ханган хэрэгжүүлэх УАБ-ын чиглэлээр бодлогын баримт бичигтэй болж үр дүнг хагас бүтэн жилээр тооцон ажиллах болсон.

             Ажлын хэсгийн гишүүд хариуцсан сумддаа дэмжлэгт хяналтын арга хэмжээг зохион байгуулж сум бүрт 2015-2017 онд хэрэгжүүлэх аймгийн УАБ-ын төлөвлөгөө танилцуулан, сумын төвийн ундны усны эх үүсвэрт хамтран үнэлгээ хийж дүгнэлт гарган сайжруулах арга хэмжээг зөвлөмжөөр хүргүүлж, сум бүрт УАБ-ын төлөвлөгөөг шинэчлэн гаргасан нь ажлын хэсгийн үйл ажиллагаа идэвхжих, усан хангамжийн нөхцөлөө сайжруулах, иргэдийн эрүүл аюулгүй ундны усаар хангах үйл ажиллагааг шат дараатай хэрэгжүүлэх боломжийг олгожээ.

 

      Ийнхүү “ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ШИНЭЧЛЭЛ-ИРГЭН БҮРТ “ зорилтын хүрээнд дээрх ажлууд хийгдсэнээр дараахь эерэг үр дүн, үр дагавар бий болжээ. Тухайлбал:

2013 онд эхийн эндэгдлийн түвшин /100000 амьд төрөлтөд ногдох эндсэн эхийн тоо/ 91 байсан бол 2015 онд 34,8 болж буурсан

Амьгүй төрөлтийн түвшин 9 байснаас 6,6 болж буурсан

Нялхсын эндэгдлийн түвшин 23,1 байснаас 22 болж буурсан байна.

4.1.3     НИЙГМИЙН ХАЛАМЖ, ХАМГААЛАЛ, ХӨДӨЛМӨР ЭРХЛЭЛТИЙН БОДЛОГЫН чиглэлээр:

                  Зорилтот бүлэгт үзүүлэх нийгмийн халамж, асрамжийн үйлчилгээг хувийн хэвшил, төрийн бус байгууллагаар гэрээний үндсэн дээр гүйцэтгүүлэх ажлыг зохион байгуулах арга хэмжээний хүрээнд:

           Алслагдсан багийн иргэдэд нийгмийн халамжийн болон  эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг үзүүлэх “Хүрч үйлчлэх” хөтөлбөрийг  “Төрийн үйлчилгээ-Иргэнд” хөтөлбөртэй уялдуулан хэрэгжүүлсэн нь хөдөөгийн иргэдийн сэтгэлд хүрсэн үйлчилгээ болсон.  Мөн ОУ-ийн “Ротари” клубын санаачилгаар “Арьсны өвчнийг цахим сүлжээгээр оношлох“ төслийг хэрэгжүүлж орон нутгийн ЭМБ-ийн эмч нар оношлогоо, эмчилгээний хүндрэлтэй асуудлыг дээд шатлалын эмч нартай гар утасны цахим сүлжээний тусламжтайгаар  шууд холбогдон  заавар зөвлөмж авч байх боломжийг бүрдүүлсэн оновчтой арга хэмжээ болжээ.

      Мөрөн сумын “Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн холбоо” ТББ, “Үр жимстэй гэр бүл” ТББ-тай олон нийтийн оролцоонд түшиглэсэн халамжийн үйлчилгээ үзүүлэх гэрээг байгуулан 2015 онд 40 төсөлд 121 иргэнийг хамруулж, 35,8 сая төгрөг зарцуулсан. Мөн хүнс тэжээлийн дэмжлэг үзүүлэх үйлчилгээг ААНБ-аар гэрээгээр гүйцэтгүүлэв.       ОНОТХҮ-ний  хүрээнд: 1.Мөрөн сумын 13 багийн түвшинд архитай тэмцэх, архины хор уршгийг олон нийтэд цуврал болгон мэдээллэх, өдөр өнжүүлэх төвд урьж сэргээн засах сургалт явуулах, тэднийг муу зуршлаас нь  ангид байлгах зорилгоор 2015 оны 02 сарын 06 өдөр “ Архи таны амьдралын дайсан” сэдэвт сургалт Мөрөн сумын ЗДТГ-ийн “Ир гэний танхим”-д зохион байгуулав. Сургалтанд нийт 81 иргэн хамрагдлаа.

   

Аймгийн ИТХ-ын дэргэдэх ГХУСАЗСЗөвлөл, " Сүүн тахилт " ТББ-тай хамтран  шилдэг лектор Ж.Цогтсугарыг урин түүний "Тархины хүч-Оюуны энерги", "Сэтгэлгээ хандлагыг өөрчлөх нь" сэдвүүдээр төрийн албаны удирдах албан тушаалтнууд, аж ахуйн нэгж, байгууллагуудын албан хаагчид болон иргэдэд "Үнэ төлбөргүйгээр лекц”-ийг  уншиж 400 гаруй хүн оролцсон юм. Энэхүү лекцийн гол зорилго нь Архины хор хөнөөлийн тухай болон архидалтыг бууруулахад чиглэгдсэн үр дүнтэй ажил болжээ.

Тосонцэнгэл сумын ИТХ, ЗДТГ-аас " Сүүн тахилт " ТББ-тай хамтран  архины хамааралтай айл өрхийн төлөөллийн зөвлөгөөнийг зохион байгуулсанаар 75 хүнийг хорт зуршлаас салгасан бол Бүрэнтогтох суманд Хүүхдэд ээлтэй "Архигүй орчинд амгалан тайван амьдарцгаая" сэдэвт 3 сарын аяныг амжилттай зохион байгуулсанаар тус суманд архи, согтууруулах ундааны хэрэглээ багасч, архи, согтууруулах ундаа худалдан борлуулдаг цэгүүдийн татан авалт нь буурсан, нийтийг хамарсан ажилд иргэд нь идэвхтэй оролцдог болсон. Баг, байгууллагуудын хамтын ажиллагаа сайжирсан, гэмт хэрэг, зөрчлийн гаралт өмнөх оны мөн үеэтэй харьцуулахад буурсан зэрэг үр дүн судалгаагаар харагдаж байлаа.

Орон нутгийн хөгжлийн сангийн  59,5, сая төгрөгийн санхүүжилтээр  хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, ахмад настанд зориулсан тусгай тоноглолтой,  25 хүний суудалтай автобусыг худалдан авч НХҮХ-т хүлээлгэн өгснөөр  аймгийн төв дотор хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, ахмад настнуудын  зорчих болмжийг бүрдүүлсэн нь хүндээ анхаарсан бодлогын арга хэмжээний үр дүн болжээ.

ТАВ. ЗАСАГЛАЛ, ЭРХ ЗҮЙН ШИНЭЧЛЭЛ, ГАДААД БОДЛОГО, БАТЛАН ХАМГААЛАХ САЛБАРЫН БОДЛОГО

5.1. ТӨРИЙН УДИРДЛАГА, ИРГЭНИЙ НИЙГМИЙН БОДЛОГЫН чиглэлээр:

Аймгийн Засаг даргын  2014-2016 онд хэрэгжүүлэх үйл ажилагааны хөтөлбөрт тусгагдсан “Төр иргэний хамтын ажиллагаанд суурилсан, байгаль орчинд ээлтэй, аж үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, аялал жуулчлалын хөгжилд тулгуурлаж, хүний амьдрах, ажиллах таатай орчин бүрдүүлсэн хүнд суртал, авилгаас ангид, ил тод нээлттэй, хариуцлагатай төртэй, иргэддээ ээлтэй аймаг болох зорилго”-ыг дэвшүүлэн ажиллаж байгаа билээ. Энэхүү зорилгыг хангах бодлогын томоохон асуудлуудыг тус аймгийн ЗДТГ-аас тайлант онд аймгийнхаа ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн хурлаар  хэлэлцүүлж тодорхой  шийдвэрийг гаргуулан хэрэгжүүлж байна.

 

Тухайлбал: Аймгийн зарим газар нутгийг улсын тусгай хамгаалалтанд авах санал дэмжих тухай, “Залуучуудын хөгжлийг дэмжих” аймгийн дэд хөтөлбөрийн хэрэгжилт, үр дүнгийн тухай, “Төрийн үйлчилгээг иргэнд” аймгийн дэд хөтөлбөрийн хэрэгжилт, үр дүнгийн тухай,  “Аялал жуулчлал, ажилтай орлоготой аймгийн дэд хөтөлбөрийн хэрэгжилт, үр дүнгийн тухай, Хөрөө рам ажиллуулах журам батлах, Хог хаягдлыг ангилах, цуглуулах, тээвэрлэх, дахин боловсруулах, эргүүлэн ашиглах, устгах журам батлах тухай, Ундны усны аюулгүй байдлын төлөвлөгөө батлах тухай, Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн нийгмийн хамгааллыг сайжруулах хөтөлбөр батлах тухай, “Цаа бугын аж ахуйг сэргээх, цаачдын амьдралын түвшинг сайжруулах” төлөвлөгөөний  хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх тухай, аймгийн Эрүүл мэндийн салбарт төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийг хөгжүүлэх талаар баримтлах стратеги батлах тухай, Бүрэнтогтох сумыг Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх ажлыг сайжруулах жишиг сум болгох тухай, Уламжлалт анагаах ухааныг сажруулах аймгийн дэд хөтөлбөр батлах тухай, Эрх зүйн албан бус сургалт, сурталчилгааны талаар “Иргэний боловсрол” хөтөлбөр батлах тухай зэрэг бодлогын шинж чанартай бичиг баримтуудыг боловсруулан батлуулан хэрэгжилт үр дүнг тооцон ажиллаж байна.

 

Аймгийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн хуралдаанд оруулж, хэлэлцүүлсэн зарим онцгой ач холбогдол бүхий шинэлэг шийдвэрийн талаар дурдвал:   

 

 “Залуучуудын хөгжлийг дэмжих аймгийн хөтөлбөр”-ийг батлуулан хэрэгжүүлсэн нь тэдний нийгэмд эзлэх байр суурь, оролцоо, хандлагыг эерэгээр төлөвшүүлэхэд бодит үр дүнгээ өгөх бодлогын арга хэмжээ болж энэ хүрээнд Залуучуудын урлаг спортын их наадам, Төрийн залуу албан хаагчдын зөвлөлгөөн, Залуу багш нарын зөвлөлгөөн зэрэг хөтөлбөрт арга хэмжээг зохион байгуулсан нь тэдний авьяасыг нээж, нийгмийн оролцоог идэвхижүүлэхэд чиглэсэнээрээ хөтөлбөрийн зорилго зорилтууд хангагдахуйц арга хэмжээ болсон байна.

 

             “Төрийн үйлчилгээ- Иргэнд“ аймгийн хөтөлбөрийг  хэрэгжүүлсэн нь   “Иргэнд ээлтэй- аймаг” зорилтын  хүрээнд төрийн болон аймаг орон нутгийн төр захиргааны байгууллагын  бодлого  шийдвэрийг сурталчилах, төрийн үйлчилгээг  иргэнд цогц байдлаар хүргэж, иргэний идэвхтэй оролцоог хангах Төр –Иргэний хамтын ажиллагааг сайжруулах зорилгоо хангасан байна. Төрийн үйлчилгээ- иргэнд хөтөлбөрийн хүрээнд  нийт 23 сумын 43 цэгт  давхардсан тоогоор 15200 иргэнд нэг цэгийн үйлчилгээг үзүүлсэн нь хөдөөгийн иргэдийн хүсэн хүлээсэн үйлчилгээ болсон байна.

  “Аялал жуулчлал, ажилтай орлоготой” аймгийн дэд хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж  аялал жуулчлал, дэд бүтцийг хөгжүүлэхэд бодлогын түвшинд дэмжиж, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлж байгаагийн үр дүнд   дотоод, гадаадын жуулчдын тоо жилээс жилд нэмэгдэж Хөвсгөл аймгийг “Аялал жуулчлалын тулгуур төв” утгаар хөгжүүлэхэд   бодит үр дүнгээ  өгөх бодлогын баримт бичиг болсон гэж үзэж байна. 2015 онд аймгийн хэмжээнд  ирэх дотоод, гадаад жуулчдын тоо 71300-д хүрсэн нь төрийн шат, шатны байгууллагын бодлого, үйл ажиллагааны үр дүн болсон төдийгүй, цаашид аймгийн өмнө тулгамдсан асуудлыг давхар хөндсөн нь онцлог болов.

Аймгийн 23 сум, 1 тосгон бүгд нэгдсэн вэб хуудсыг ашиглалтад оруулан мэдээллийг тогтмол шинэчлэн аймаг, орон нутгийхаа мэдээллийг нээлттэй, ил тод, хүртээмжтэй хүргэх зарчмыг баримтлан ажиллаж байна. Үүний зэрэгцээ аймаг болон сумдын ЗДТГазарт иргэдэд үйлчлэх нээлттэй утсыг нээн ажиллуулж иргэдийн санал хүсэлтийг шуурхай шийдвэрлэж байна. Өнгөрөгч онд”Шуурхай үйлчилгээ-Ёс зүйтэй манлайлал” сэдвийн дор зохион байгуулагдсан аймгийн Удирдах ажилтны  2 дугаар зөвлөгөөний шийдвэрийг хэрэгжүүлэх хүрээнд төрийн албан хаагчдын ёс, зүй, харьцаа, хандлагыг сайжруулан иргэдийн сэтгэлд хүрсэн үйлчилгээг шат шатанд бий болгох чиглэл \ “Арга барилын шинэчлэл хийх тухай” аймгийн Засаг даргын 2014 оны  05 тоот албан даалгавар\-ийг өгч, “Арга барилын шинэчлэл хийх болон Бүтээн байгуулалтын шинжтэй бусдад туршлага болохуйц шинэлэг онцлох ажлын тухай” асуудлыг аймгийн Засаг даргын эрхлэх асуудлын хүрээний агентлаг, байгууллага болон сумдын Засаг дарга, ЗДТГ-ын тухайн жилийн үйл ажиллагааны үр дүнг үнэлэхдээ харгалзах.гол үзүүлэлт болгон авч үзэхэээр аймгийн Засаг даргын 2014 оны “Журам батлах тухай” 334-р захирамжид нэмэлтээр тусган өгч, хэрэгжилт үр дүнг тооцон ажиллаж байна.

Аймгийнхаа удирдах ажилтны 2015 оны эхний зөвлөлгөөнийг 2 дугаар сарын эхээр зохион байгуулж, тулгамдсан асуудлаар нээлттэй ярилцсанаар 9 бүлэг 67 заалт бүхий “Ажлын чиглэл өгөх тухай” аймгийн Засаг даргын 2015 оны 01 тоот албан даалгаврыг гаргаж,  хэрэгжилт үр дүнг тооцон ажиллаж байгаагийн гадна улирал бүр удирдах ажилтнуудынхаа нэгдсэн цугларалтыг аймгийн төвд хийж, хийсэн ажлаа дүгнэж, хийх ажлаа ярилцан төлөвлөж хэвшээд байна.

Мөн төрийн удирдах албан тушаалтны ажлын арга барил, харилцаа хандлагыг өөрчлөх, төрийн албаны стандартыг нягт мөрдүүлэхэд аймгийн ЗДТГ-аас онцгой анхаарч, “Төрийн байгууллагын ажлын зохион байгуулалт, архив, албан хэрэг хөтлөлтийн улсын үзлэгийн үеэр ажлын хэсгийг бүх сумдад томилон ажиллуулж, арга зүйн удирдлагаар хангасан бол төрийн албан хаагчдын  зүүн бүсийн зөвлөгөөнийг Чандмань-Өндөр суманд бүсчилэн зохион байгуулж, аймгийн нийт төрийн албан хаагчдад хандсан уриалгыг гаргаж, сурталчилж ажилласан нь төрийн байгууллага, ажилтнуудын үйл ажиллагаанд гүйцэтгэл, үр дүнгийн шуурхай байдал харьцангуй сайжрахад үр нөлөөгөө өглөө.

Тус аймгийн Засаг даргын эрхлэх асуудлын хүрээний агентлаг Стандартчилал хэмжил зүйн хэлтэс нь”Стандарттай Хөвсгөл аймаг” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж байгаа зэрэг амжилтаараа 2014 онд “Шилдэг үйл ажиллагаатай байгууллага” номинацид шалгарсан бол 2015 онд  хоймор нутагтаа олон улсын чанарын удирдлагын тогтолцоог нутагшуулахад хувь нэмрээ оруулж байгаа ААНБ-уудаа сурталчилсан “Хөвсгөл бренд-2015” сэтгүүлийн тусгай дугаарыг хэвлүүлэн нийтийн хүртээл болгож, үйл ажиллагааныхаа үр дүнгээр системийнхээ хэмжээнд манлайлж, “Тэргүүн байрын шагнал”-ыг хүртээд байгаагийн гадна Олон улсын чанарын удирдлагын тогтолцоо MNS ISO 9001: 2010 ISO 9001: 2008 стандартыг нэвтрүүлэхээр зорьж байгаа аймгийн ЗДТГ-ын хамт олонд болон бусад олон байгууллагад мэргэшил, арга зүйн зөвлөлгөөг тасралтгүй өгч ажиллаж байна.

        Төрийн бүх шатны байгууллагын үйл ажиллагааны нэг чиглэл нь хийж, хэрэгжүүлсэн ажил, үйлчилгээгээ иргэд, олон түмэндээ тайлагнах, иргэдийнхээ санал, зөвлөмжийг цаашдын үйл ажиллагаандаа тусгаж хэрэгжүүлэхэд оршдог учир бид энэ оны 9 дүгээр сарын сүүлчээр  “Хөвсгөл хөгжил-Форум-2”-ын арга хэмжээний үеэр сумдын төрийн байгууллагын ажлын тайланчлал, үзэсгэлэнг сумдын жижиг дунд бизнес эрхлэгчдийн үзэсгэлэн худалдаатай хамтатган аймгийн төв Мөрөн хотод зохион байгуулсан билээ.        

             Бүх сумд /23 сум, 1 тосгон/-ын төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагууд өөрсдийн бүтээгдэхүүн, ажил үйлчилгээгээ Мөрөнчүүддээ тайлагнан сурталчилж, үнэлүүлсэн нь  шинэ бүтээгдэхүүнийг олон нийтэд танилцуулах, сайн туршлага , арга барилыг харилцан хуваалцах, түгээн дэлгэрүүлэхэд чиглэсэн онцлог  арга хэмжээ боллоо.

               Уг тайланчлал “Сумдын тайланчлал-үзэсгэлэн” худалдааны хөтөлбөрийн хүрээнд зохион байгуулагдаж, “Төрийн байгууллагын тайланчлал”-ыг 4 үндсэн үзүүлэлтээр мөн үзэсгэлэн худалдааг үзэж сонирхсон хэрэглэгч-иргэдийн “Сэтгэл ханамжийн судалгааны дүнг эш үндэс болгон ХШҮТ-аас хариуцан дүгнэсэн юм.

              “Төрийн байгууллагын тайланчлал”-ын дүнгээр Тариалан сум 37 оноогоор бусдыгаа хошуучилсан бол Мөрөн сум  36 оноотойгоор удаалж, 35 оноогоор Эрдэнэбулган, Бүрэнтогтох, Чандмань-Өндөр сумд тэнцжээ.

                Тайланчлалын үйл ажиллагаанд бүх сумд төлөөллөө оролцуулсан хэдий ч тэдний уг үйл ажиллаагаанд хандах ажил хэрэгч, бүтээлч шинж чанар харилцан адилгүй байлаа. Эхний байрт байгаа сумдын хувьд ЗДТГ нь ИТХ-ын ажлын албатайгаа хамтарч мэдээллээ хийж байснаараа давуу байсны гадна бодлогыг тодорхойлогч, хууль тогтоомж,бодлого, шийдвэрийн  хэрэгжилтийг орон нутагт хангах, хангуулах чиг үүргийн байгууллагуудын хувьд Бодлогын зорилтын хэрэгжилтийн үнэлгээ, байгууллагын чиг үүргийн үзүүлэлтийн үнэлгээ, байгууллагын нээлттэй байдлын үнэлгээ, байгууллагын үр дагаврын үнэлгээгээ иргэд, олон нийтэд сурталчилж ойлгуулахад анхаарсан байв.

              Сумдын төрийн байгууллагуудын тайланчлалаас харахад: Иргэд, олон нийтийн санал, санаачилгыг орон нутгийн удирдлагын байгууллагын бодлого шийдвэрт тусгуулах зорилгоор “Иргэний танхим”  ажиллуулах, төрийн үйлчилгээг шуурхай хүртээмжтэй хүргэх агуулгаар “Нэг цонхны үйлчилгээ”-г ялангуяа “Явуулын нэг цонхны үйлчилгээг бий болгох “Угтах үйлчилгээ” нээж, “Иргэдээ болон “Хүүхдээ сонсох утас” ажиллуулах зэрэг үйлчилгээний хэлбэрүүд ихэнх сумдад хийгдэж буйн гадна хэд хэдэн сумдад яаралтай мэдээлэл хүргэх “Мессеж үйлчилгээ”-г бий болгож байгаа нь зөв санаачилга болж байна.

              Сумдын хувьд нийгмийн бүлгүүд рүү тухайлбал: Эхчүүд, эмэгтэйчүүд, залуучууд, хүүхдүүд рүү анхаарч, тэдгээр бүлгүүдийн төрөлжсөн зөвлөгөөн , чуулганыг зохион байгуулж, холбогдох шийдвэрийг баталж, хэрэгжүүлж байгаа бол Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх ажлын хүрээнд “Архидалттай тэмцэх” чиглэлээр Тосонцэнгэл, Рашаант  зэрэг сумдад тодорхой ажил зохион байгуулснаар архинаас 80 гаруй хүн бүрэн татгалзсан байна.

              Сумдад ЗГ-ын болон аймаг, сумдын Засаг даргын Үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн хүрээнд тусгагдсан бүтээн байгуулалтын ажлууд цаг хугацаандаа хийгдэж байгаагаас гадна иргэд, олон нийтийн хэрэгцээ шаардлагад тулгуурласанаар Тухайлбал: Жаргалант суманд спорт заал, 100 хүүхдийн цэцэрлэг, Их-Уул суманд 25 айлын орон сууц, Рашаант суманд 17 сая төгрөгөөр “Ахмадын өргөө”, Хатгал тосгонд аялагчдад зориулсан “Агаарын гулсуур”, Чандмань-Өндөр суманд “Эхчүүдийн амрах байр”-ын тохижилт зэрэг ажлууд иргэдийн санаачилгаар хийгдсэн нь иргэдийн хандлагад томоохон эерэг өөрчлөлт гарч байгааг харуулж байна.

               Аймгийн хувьд тайлант он нь гадаад харилцаагаа өргөжүүлж, хөгжлийн шинэ боломжийг бий болгосон цаг хугацаа боллоо.

              Кувейт улсын элчин сайд, Азийн хөгжлийн банк, олон улсын вальютийн сангийн төлөөлөгчдийг аймгийн Засаг дарга хүлээн авч, Жанхай-Тойлогтийн 35 км, Хатгал-Ханхын 180 км, Мөрөн-Тариатын 240 км нийт 420 орчим км хатуу хучилттай авто зам барих томоохон бүтээн байгуулалтын ажлын эхлэл тавигдсан бол Япон улсын Нийгата мужтай багш, сурагч солилцооны хөтөлбөр амжилттай хэрэгжиж эхэлсэн байна.

                Аймгийн Засаг дарга түүний Тамгын газраас 2015 онд хийж хэрэгжүүлсэн ажлынхаа амжилтыг бататгаж, бүтээн байгуулалтын томоохон төслүүдээ үргэлжлүүлэн ард иргэдийнхээ амьдрал, ахуйг дээшлүүлэхийн төлөө байж, улмаар 2016 оныг “Өрх, гэр бүл, хүүхдийн хөгжлийг дэмжих жил”-ээр зарласан шийдвэрийг аймгийнхаа ИТХ-ын хуралдаанаас гарган хэрэгжүүлж эхлээд байна.

5.2. ХУУЛЬ, ЭРХ ЗҮЙ-ийн чиглэлээр:

             Хууль эрх зүйн шинэтгэлийн бодлогыг хэрэгжүүлэх хүрээнд Эрх зүйн сургалт сурталчилгаа, зөвлөгөө, мэдээллийг   11407 иргэнийг хамруулан зохион байгуулж , иргэд төрийн албан хаагчдын эрх зүйн боловсролыг дээшлүүлэх ажлыг зохион байгуулснаас гадна иргэдийн эрх зүйн боловсролыг дээшлүүлэх  зорилготойгоор 3 жилийн хугацаанд 200 сая төгрөгийн төсөвтэйгээр хэрэгжих “Иргэний боловсрол” хөтөлбөрийг боловсруулан аймгийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Тэргүүлэгчдийн хуралдааны 84 дүгээр тогтоолоор батлуулан хэрэгжүүлж эхэлжээ.

   Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, Байгаль хамгаалах журмын эсрэг, тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөний аюулгүй байдлын болон ашиглалтын журмын эсрэг гэмт хэрэгтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх, архидан согтуурах явдлыг бууруулах, түүний хор хөнөөлтэй тэмцэх, төв орон нутгийн бүх шатанд гэмт хэргийн шалтгаан нөхцлийг судлах судалгаа, шинжилгээний ажилд түлхүү анхаарал тавих, хүүхэд, залуучуудын хүмүүжил, төлөвшлийн олон талт ажилд бүх нийтийн идэвхи оролцоог сайжруулж, тэдгээрт иргэний нийгмийн байгууллага, урамшуулалтай эргүүл, жижүүрийн хүчийг татан оролцуулах ажлын далайцыг нэмэгдүүлэхэд аймгийн ЗДТГ-ын Хууль зүйн хэлтсээс холбогдох байгууллагуудтай хамтран ажиллаж тодорхой үр дүнд хүрч байна. Тухайлбал: Архидан согтуурсны улмаас үйлдэгдсэн гэмт хэргийн талаар Цагдаагийн газрын даргын мэдээллийг 4 дүгээр сард аймгийн Засаг даргын зөвлөлийн хуралд танилцуулж,  архидан согтуурахаас урьдчилан сэргийлэх ажлыг сайжруулах чиглэл өгсөн аймгийн Засаг даргын 02 тоот албан даалгаврыг гарган хэрэгжүүлж байна.

 Аймгийн хэмжээнд эрүүгийн нөхцөл байдал тааруу байгаа түүний дотор архидан согтуурсны улмаас үйлдсэн гэм хэргийн тоо буурахгүй байгаад дүгнэлт хийж, “Архигүй амьдрал” аяныг аймгийн хэмжээнд зохион байгуулж, улмаар “Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, мэдээлэл, сурталчилгааны хөтөлбөр”-ийг аймгийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн хуралдааны 31 дүгээр тогтоолоор батлуулж, сумдад хүргүүлэн ажилласнаар гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр зохион байгуулагдах сургалт сурталчилгааны ажлын цар хүрээ өргөжиж, иргэдийн эрх зүйн боловсролыг дээшлүүлэх ажилд ахиц гарсан байна. Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх зарим арга хэмжээний тухай тогтоол, аймгийн Засаг даргын Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх тухай захирамж зэрэг захирамжлалын баримт бичгүүдийг гарган хэрэгжүүлсэнээр гэмт хэргийн илрүүлэлт  сайжирч байна.

 Аймгийн ЗДТГ-ын хууль зүйн хэлтсээс 2015 оны эхээр болон жилийн эцсээр “Авлига, ашиг сонрхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлж, хариуцлагыг сайжруулах зарим арга хэмжээний тухай” аймгийн Засаг даргын А/313 дугаар захирамжийн хэрэгжилтэнд хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийж, сум агентлаг байгууллагын жилийн ажлыг дүгнэх үзүүлэлтэнд тусгайлсан байдлаар оруулж, дүнг аймгийн Засаг даргын дэргэдэх зөвлөлийн хурлаар хэлэлцүүлж, ажиллажээ.

Захирамжийн үр дүнг 2015 оны эцэст аймгийн Засаг даргын зөвлөлийн хуралд оруулж, хэлэлцүүлэхэд түүний хэрэгжилт 65,9 %-ийн хэрэгжилттэй байв. Энэхүү захирамжид ач холбогдол өгч, “Далай Ээж” ТББ-ын гүйцэтгэх захирал Н.Лхагвацогт “Авлигагүй Хөвсгөл” төслөөрөө, ”Нээлттэй  нийгэм форум”-аас зарласан төслийн шалгаруулалтанд тэнцэж, мониторинг үнэлгээг гүйцэтгэж эхэлсэн бөгөөд  төслийн эцсийн үнэлгээ 2016 оны 2-р сарын сүүлчээр гарах юм.

Авлигын эсрэг явуулж байгаа ажлын үзүүлэлт хэрхэн  байгаа талаар  2014 онд Авлигатай тэмцэх газар болон Төрийн бус байгууллагаас хийсэн хөндлөнгийн  үнэлгээгээр  Хөвсгөл аймаг 79 оноо авч байсан бол  2015 онд 2,5 оноогоор ахиулж, 81,5 оноотойгоор улсын хэмжээнд 3 дугаар байранд шалгарсан амжилтаа хадгалсан байна.

Мөрөн суманд Орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгө оруулалтаар 630 сая төгрөгийн өртөгтэй  өндөр хүчин чадалтай хяналтын 112 ширхэг камерыг 32 цэгт суурилуулж ашиглалтад хүлээн авсан бол улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар Түнэл, Тосонцэнгэл сумдад цагдаагийн кабон барьж ашиглалтад оруулаад байгаа нь иргэдийнхээ аюулгүй орчинд амьдрах нөхцлийг хангах бодлогын арга хэмжээний үр дүн болж гарч байна.

Байгууллагын Архив албан хэрэг  хөтлөлт, төрийн байгууллагын ажлын зохион байгуулалтын улсын үзлэгийг угтаж, урьдчилсан үзлэгийг зохион байгуулах салбар комиссыг аймгийн Засаг даргын захирамжаар томилуулж, ажиллуулсанаар  төрийн байгууллага бүр байгууллагынхаа архивын өрөө тавиурыг  зориулалтын дагуу  засаж  тохижуулан  ажиллав. Улсын үзлэгээр аймгийн хэмжээнд  архивын ажлын үзүүлэлтээр  88,7, бичиг хэргийн ажлын үзүүлэлтээр 92,0 оноо авсан  амжилт үзүүлэв.ХЗХ-ийн Архивын тасаг нь баримт бичгийн тодорхойлон бичилтээр аймгуудын хэмжээнд 2 дугаар байранд,Цахим холболтоор 4 дүгээр байранд шалгарсан байна.

5.3. БАТЛАН ХАМГААЛАХ БОЛОН ХИЛ ХАМГААЛЛЫН БОДЛОГЫН ЧИГЛЭЛЭЭР:

Цэргийн дайчилгааны бодлогод шинэчлэл хийж, дайчилгааны нөөц бүрэлдэхүүнийг сургах тогтолцоог боловсронгуй болгох арга хэмжээний хүрээнд:

“Иргэний цэргийн үүргийн болон цэргийн албан хаагчийн эрх зүйн байдлын тухай “ Монгол Улсын хуулийн 21 дүгээр зүйл, “Дайчилгааны тухай” Монгол Улсын хуулийн 29 дүгээр зүйл, Монгол Улсын Засгийн газрын 2002 оны 230 дугаар тогтоолыг тус тус үндэслэн 2015 оны сургуулийн жилд цэргийн бэлтгэл үүрэгтнийг бэлтгэх төлөвлөгөөний дагуу, Аймгийн Засаг даргын 2015 оны 05 дугаар сарын 01 ны өдрийн А/158 дугаар Захирамжаар “Дайчилгааны бэлтгэл нөөцийн 1,2 дугаар зэргийн бэлтгэл үүрэгтний сургалтыг 2015 оны 08 дугаар сарын 03-аас 2015 оны 08 дугаар сарын 17нд , 2015 оны 09 дүгээр сарын 07-оос 2015 оны 09 дүгээр сарын 21 ны хооронд зохион байгуулж сургалтанд нийт 78 цэргийн бэлтгэл үүрэгтэн хамрагдсан байна.  Мөн Хангайн бүсийн 7 аймгуудын 121 сумдын Засаг даргын Тамгын газрын дарга нартай “Цэргийн бэлтгэл сургалт”-ыг  2015 оны 06 дугаар сарын 24-27-ны хооронд БХЯ, ЗХЖШ-тай хамтран зохион байгуулсан байна.

  Тус аймгийн  ЗДТГ-ын Цэргийн штабын хамт олон нь “Аймгийн Засаг даргаас Монгол улсын Батлан хамгаалах яамны сайдтай 2015 онд байгуулсан хамтран ажиллах Үр дүнгийн гэрээний хэрэгжилтийг амжилттай биелүүлж, бусад аймгуудаа манлайлсан үзүүлэлтээрээ тус яамны сайдын “Өргөмжлөл”-ийг тайлант оны эцсээр хүртсэн нь орон нутагт Батлан хамгаалах салбарын бодлогын хэрэгжилт үр дүнтэй байгааг харууллаа.

“Хил хамгаалахад бидний оролцоо” аяны хүрээнд “НЭГ МЯНГАТ- НЭГ АГТ “ хөдөлгөөнийг өрнүүлэх талаар аймгийн ИТХТ-ийн 2015 оны 54 дүгээр тогтоолыг батлуулан хэрэгжүүлж, эхний удаа 29 агт морь, 2 цаа бугыг хилийн 0257 дугаар ангид хүлээлгэн өгч, Цэцэрлэг сумаас 30 агт өгөх бэлтгэл хангаж байна

2013 оноос  Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилсан Төсвийн тухай хууль шинээр хэрэгжиж төсөв, санхүүгийн шинэ орчин, хандлагыг бий болголоо. Төсвийн тухай хуульд бүс орон нутгийг жигд хөгжүүлэх, бие даасан байдлыг хангах,  хөрөнгө оруулалтыг тэгш, хүртээмжтэй хувиарлах зорилгоор “Орон нутгийн хөгжлийн сан” –г шинээр бий болгож аймаг, орон нутгуудад хөрөнгө оруулалтын төсөв хуваарилан хуулийн чиг хүрээнд захиран зарцуулах эрх мэдэл өгсөнөөр аймаг, орон нутаг  тодорхой бодлогын арга хэмжээнүүдийг төлөвлөн хийх боломж нөхцлийг бүрдүүлж,үр өгөөжөө өгсөөр байгаа бөгөөд орон нутгийнханы талархалыг хүлээсээр байна.

Аймгийн орон нутгийн хөгжлийн санд 2015 онд нийт 5492,9 сая төгрөг хуваарилагдаж ирснээс сумдад 60 хувь буюу  3377,0 сая төгрөгийг  хуваарилан, үлдсэн 2115,9 сая төгрөгийг аймгийн  хөгжлийн санд хуваарилж, зарцуулалтыг өнгөрсөн 9 дүгээр ээлжит хуралдаанаараа баталсан билээ.

Гэвч 2015 онд Монгол улсын санхүү, төсөвт хүндрэл учиран, төлөвлөсөн хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын ажлаа бүрэн дүүрэн хэрэгжүүлэх боломжгүй болж 3,3 тэрбум төгрөгийг буцаан татахаар мэдэгдээд байна. Эхний 10 сарын байдлаар 1,3 тэрбум, оны эхэнд батлагдсан дүнгээс хүлээгдэж байгаа гүйцэтгэлээр тооцвол 5,3 тэрбум төгрөг дутуу ирээд байна. Өнөөдрийн байдлаар орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгөөр 24 суманд 6951,1 сая төгрөгийн 420 хөрөнгө оруулалтын төсөл арга хэмжээний гэрээг байгуулан 4,5 тэрбум төгрөгийг сумдын орон нутгийн хөгжлийн санд олгоод байна.

2015 онд аймгийн хэмжээнд бүрэн бус тооцоогоор 64,7 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтын ажил гүйцэтгэгдсэн байгаагийн 39,05 тэрбум төгрөг нь  улсын төсвийн, 3,8 тэрбум нь орон нутгийн төсвийн, 2,1 тэрбум нь олон улсын төсөл хөтөлбөрийн, 19,6 тэрбум төгрөг нь иргэд ААНБ-ын хандив хөрөнгө болж байна.

 Мөн 2015 онд жижиг дунд үйлдвэрлэлийг дэмжих 6 төрлийн санд /сангийн зээлийн хугацаа 3-5 жил, жилийн хүү 3-10,5 хувь байгаа  / 6,7 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө байршиж,  957 иргэн аж ахуйн нэгжид 5,0 тэрбум төгрөгийн зээлийг олгож, ажлын байрыг 1300 гаруй хүнээр нэмэгдүүлээд байна.

              Аймаг орон нутгаас боловсруулан гаргаж буй бодлогын баримт бичгүүдэд тусгагдсан зорилт арга хэмжээ бүр нь хүний хөгжил, нийгмийн сайн сайхан руу чиглэгдсээр байна. Хүний хөгжил бол зөвхөн боловсрол эрүүл мэндийн тухай асуудлаар хэмжигдэхгүй “Амьдралдаа сэтгэл ханамжтай байх” амьдралын чанарын асуудалтай холбоотой юм.

Үндэсний статистикийн хорооноос 2014 оны жилийн эцсээр\ 2015 оны үзүүлэлт ҮСХ-ноос албан ёсоор гараагүй учир\ хүний хөгжлийн индекс\ХХИ\-ийг тооцоход манай аймгийн индекс 0,720,  2013 онтой харьцуулахад 0,011 Пунктээр өссөн нь чамлахааргүй амжилт юм. ХХИ нь хүний чадавхийг харуулах бөгөөд эрүүл, саруул байж, урт, удаан наслах, эрдэм мэдлэг эзэмших, амьжиргааны зохистой нөхцөлд аж төрнө гэсэн хүний амьдралын гурван хэмжигдэхүүний илэрхийлэл байдаг.

Аймгийн дотоодын нийт бүтээгдэхүүн 2014 оны жилийн эцсээр нэг хүнд ноогдох ДНБ 3,1 сая төгрөгт хүрч өмнөх оноос 21 хувиар өссөн байна. Аймгийн дотоодын нийт бүтээгдэхүүнд хөдөө аж ахуйн салбар 62,2 хувь, аж үйлдвэр барилгын салбар 5 хувь, үйлчилгээний салбар 32,8 хувийг тус тус эзэлж байна.

Тус аймгийнханы хувьд  энэхүү өсөлтөө жилээс жилд баталгаажуулан нэмэгдүүлж чадвал Монгол улсын Засгийн газрын 2012-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр, аймгийн Засаг даргын 2012-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн үндсэн зорилго болох хүний хөгжлийн индекс, орон нутгийн хөгжлийн индексийг бүрэн хангах  боломжтой нь харагдаж байна.  

Цаашид анхаарч шийдвэрлэх асуудлын талаар:

Дээрх ололт амжилттай арга хэмжээнүүд байгаа хэдий ч цаашид удаашралтай байгаа заалтууд дээрээ анхаарч хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх шаардлагатай байна.

.

 

1. Эдийн засгийн өсөлтийг эрчимжүүлэх, хүний амьдрах ая тухтай орчинг бүрдүүлэх, шинэчлэлийг үргэлжлүүлэн эрчимжүүлэхэд орон нутгийн хурал захиргааны байгууллагын бодлогыг хэрэгжүүлэх замаар хүн амын олонх болсон залуучуудынхаа амьдрал ахуйг дээшлүүлэх, аймаг орон нутагтаа хөдөлмөрлөх боломжоор хангах, ажлын байр нэмэгдүүлэхэд аймгийнхаа эдийн  засаг,  нийгмийг 2016  онд  хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийн гол зорилго нь чиглүүлэхэд бодлогоор анхаарах хэрэгтэй.

2.  Бага хувьтай буюу тасарч болзошгүй заалтууд нь Монгол Улсын 2015 оны төсвийн хүндрэл, УИХ-аас улсын төсөвт тодотгол хийж, улсын төсвөөс санхүүжихээр төлөвлөгдөж байсан хэд хэдэн арга хэмжээний санхүүжилтийг зогсоосонтой холбоотой гэж үзэж байна. Тухайлбал: Бохир усны шугамын шинэчлэл, цэвэрлэх байгууламжийн өргөтгөл, шинэчлэл, аймгийн нисэх буудлын аэродромын өргөтгөл, хүчитгэлийн ажил 2 дугаар үе шатны зэрэг ажлуудыг нэрлэж болно.

       Монгол улсын болон аймгийн эдийн засаг, нийгмийг хөгжүүлэх 2015 оны  үндсэн чиглэлийн хэрэгжилтээр улсын төсвийн зарим хөрөнгийн асуудал шийдвэрлэгдээгүйн улмаас удаашралтай бөгөөд тасарч болзошгүй заалтууд /Арга хэмжээнүүдийн жагсаалтыг тусгайлан гаргаж /-ыг зориуд асуудал болгон шат шатны төр, захиргааны байгууллагад холбогдох үндэслэл бүхий тооцоо судалгаатайгаар тавьж шийдвэрлүүлэх шаардлагатай.

    3.Иргэдийн оролцоог хангаж хөрөнгө оруулалтыг үр дүнтэй болгох, төрийн байгууллагуудын үйл ажиллагааг иргэдэд илүү ил тод нээлттэй, шуурхай хүргэх, төсвийн шилэн данс, шилэн тендерийн ажлыг  үр нөлөөтэй байдлаар эхлүүлэн хэрэгжилтийг хангах зохион байгуулалтын арга хэмжээг төлөвлөн хэрэгжүүлэх чухал..         

     4.Аймаг, сумын Орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгө оруулалтын явц, гүйцэтгэлийн хяналтад иргэд, төрийн бус байгууллагуудын оролцоог нэмэгдүүлэх зэрэг ажлуудыг төлөвлөн хэрэгжилтийг хангах.

      Монгол улсын болон  аймгийн эдийн засаг, нийгмийг хөгжүүлэх Үндсэн чиглэлийн биелэлтийн тайланг аймгийн ЗДТГ-ын Хөгжлийн бодлогын хэлтсийн албан тооттойгоор ЗГХЭГ-т болон Сангийн яаманд тус тус хүргүүлсэн болно.

1.2.2 Үндэсний хөгжлийн цогц бодлогын хэрэгжилтийн талаар :  

       Монгол Улсын Их Хурлын 2008 оны  12 ,13 дугаар тогтоолуудаар батлагдан хэрэгжиж байгаа “Монгол Улсын Мянганы хөгжлийн зорилтод суурилсан Үндэсний хөгжлийн цогц бодлого”  бодлогын баримт бичгийн хэрэгжилт үр дүн тус аймгийн хэмжээнд ямар түвшинд байгаа талаар аймагт хамаарах зорилго, зорилтын хэрэгжилтийг 2015 оны жилийн эцсийн байдлаар аймгийн ЗДТГ-ын Хөгжлийн бодлогын хэлтсээс нэгтгэсэн байдлаар ирүүлсэн тайлан дээр үндэслэн ЗГ-ын 2013 оны 322 дугаар тогтоолоор батлагдсан “Захиргааны байгууллагын хяналт-шинжилгээний нийтлэг журам”-ын хүрээнд  хяналт шинжилгээ, үнэлгээнйи дүгнэлтийг  тусгайлан гаргасан болно.

           Хөгжлийн бодлогын хэлтэс түүний холбогдох мэргэжилтэн нь уг бодлогын баримт бичгийн нэгдсэн тайланг гаргахдааа Засгийн газрын 2010 оны 95 дугаар тогтоолоор баталсан Монгол улсын “Мянганы хөгжлийн зорилтод суурилсан  Үндэсний  хөгжлийн цогц бодлого\ ҮХЦБ\-ын хэрэгжилтэд эхний шатны үнэлгээ хийх төлөвлөгөө”-г үндэс болгосон байх бөгөөд дээрх бодлогын баримт бичгийг хэрэгжүүлэх чиглэлээр аймгийн хэмжээнд хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа  аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын хуралдааны 2008 оны 09 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 01, 02 дугаар тогтоолуудаар батлагдсан “Хөвсгөл аймгийн эдийн засаг, нийгмийг 2008-2015 онд хөгжүүлэх хөтөлбөр”,  “Хөвсгөл аймгийн Мянганы хөгжлийн зорилт” зэрэг  бодлогын баримт бичгүүдийн биелэлт үр дүнг эш үндэс болгосон байв.  

            Эцэслэсэн тайлантай танилцахад 1-рт. 2007-2021 онд хэрэгжих Монгол улсын “Мянганы хөгжлийн зорилтод суурилсан Үндэсний хөгжлийн цогц бодлого” –ын зорилт, арга хэмжээний үндсэн 9 зорилго, 24 зорилтоос тус аймагт хамааралтай 8 зорилго, 20 зорилтыг бүртгэл хяналтанд авч, үр дүнг тооцсон байна.      

Мянганы хөгжлийн зорилтод суурилсан үндэсний хөгжлийн цогц бодлогоос тус аймагт хамааралтай  20 зорилт тэдгээрийг хэрэгжүүлэх хүрээний арга хэмжээнүүд \заалтууд \-ийг хяналтанд авч аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын 5 хэлтсээр харъяаллын дагуу хэрэгжилтийн явцад хяналт тавиулж бодлогын удирдлагаар орон нутгийн төр, захиргааны байгууллагуудыг ханган ажиллаж, биелэлтийн тайланг хагас, бүтэн жилээр тооцон гаргаж, аймгийн Засаг дарга, Тамгын газрын бие бүрэлдэхүүнд мэдээлдэг болсоны гадна сумдтай холбоотой зорилтуудыг тухайн оны эхэнд жагсаалтаар гарган хүргүүлж хэрэгжилтийн явцын талаар тайлан, мэдээг гаргуулан ажил дүгнэхэд гол үзүүлэлт болгож байгаа нь зөв алхам болжээ. Тайлангаас харахад эерэг сайн үзүүлэлтүүд багагүй  гарсан нь харагдаж байна. Тухайлбал: Хөвсгөл аймгийн Мянганы хөгжлийн зорилтуудын

МХЗ 4: ХҮҮХДИЙН ЭНДЭГДЛИЙГ БУУРУУЛАХ  хүрээний Зорилт 9: Тав хүртэлх насны хүүхдийн эндэгдлийг 1990 онтой харьцуулахад 2015 он гэхэд 4 дахин бууруулах асуудал гэхэд: Тав хүртлэх насны хүүхдийн эндэгдэл 1990 онд 1000 амьд төрөлт тутамд  88,8 байсан бол 2014 онд 18 болж, 4,9 дахин, Нялхсын эндэгдлийн түвшин 1990 онтой харьцуулахад 4,29 дахин буурсан байгаа нь аймгийн Эрүүл мэндийн салбарынханы ажлын үр дүн юм.

              Мөн МХЗ 7: БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ ТОГТВОРТОЙ БАЙДЛЫГ ХАНГАХ  хүрээнд  тус аймгийн хамааралтай Зорилт №13-16-гийн хэрэгжилтийг бодитой тооцсон байх ёстой ч  Тусгай хамгаалалтанд авсан газар нутгийн хэмжээ, эзлэх хувийг тооцон гаргасанаар хүрэх буюу зорилтод түвшиндээ хүрсэн  үр дүн, үр дагаврыг дам утгаар тодотгож өгсөн нь сайн болжээ.

             Газар нутгийг хамгаалах цогц арга хэмжээний нэг нь аж ахуйн үйл ажиллагаанаас чөлөөлөх, хязгаарлах замаар буюу хамгаалалтанд авах нийтлэг хэлбэр байдаг.

 Бразил улсын нийслэл Рио-де-жанеро хотод 1992 онд болсон дэлхийн улс орнуудын тэргүүнүүдийн чуулга уулзалтаар Монгол улсын Ерөнхийлөгч асан П.Очирбат улс орныхоо газар нутгийн 30 хүртэл хувийг улсын тусгай хамгаалалтанд авах тухай мэдэгдсэн нь эдүгээ Монгол улсын түүний дотор манай аймгийн Мянганы хөгжлийн зорилтод албан ёсоор суугдсан юм.

             Одоогийн байдлаар Монгол орны нутаг дэвсгэрийн 17 хувь нь улсын тусгай хамгаалалтанд орсон ба манай аймгийн нутгийн  26,7 хувь буюу 2691127 га талбайг улсын, 27,4 хувь буюу 2758238,5 га талбайг аймгийн, нийт нутаг дэвсгэрийн 54,1 хувийг улс, аймгийн  хамгаалалтанд аваад буй нь дээрх зорилт бүрэн дүүрэн хэрэгжсэнийг нотолж байгаагаараа онцлог юм.

            Цаашид ядуурлын түвшинг эрчимтэй бууруулах зэрэг зорилтуудын хэрэгжилтийг бодитой хангахад  болон  ер нь үндэсний хөгжлийн цогц бодлогоос удаашралтай байгаа 15 заалтын үйл ажиллагааны үр дүнг дээшлүүлэхэд анхаарч ажиллах шаардлагатай  юм.
       “  ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН ЭДИЙН ЗАСАГ, НИЙГМИЙГ 2008-2015 ОНД  ХӨГЖҮҮЛЭХ ХӨТӨЛБӨР”-ийн биелэлтийн тайланг гаргасан товчооллоос дүгнэвэл: Салбарын үндсэн 4 бодлогын хүрээнд орон нутгийн онцлогтойгоор тусган хэрэгжүүлсэн 227 арга хэмжээний нэгдсэн дүнгээр Үндэсний хөгжлийн цогц бодлогын хэрэгжилтийн явцыг дундажаар 78,6 хувьтай байна гэж дүгнэж байгаа бөгөөд аймгийн ИТХ-ын 2015 оны ээлжит бус 12 дугаар хуралдааны 01 дүгээр тогтоолоор “ хангалттай хэрэгжүүлсэн” гэсэн үнэлгээг өгсөн болно. Энэхүү бодлогын баримт бичгийн хэрэгжилтийн тайлан нь аймгийн ЗДТГ-ын Хөгжлийн бодлогын хэлтсийн даргын  2016.01.28-ны өдрийн №6\209 албан тоотоох Сангийн яамны Эдийн засгийн бодлогын газарт хүргэгдсэн болно.


 1.3.Улсын Их Хурлын тогтоол, Ерөнхийлөгчийн зарлиг, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн зөвлөмж, Засгийн газрын шийдвэрийн биелэлт  /Холбогдох эрх зүйн актын хэрэгжилтийн талаар/

Монгол Улсын Засгийн газрын 2013 оны 322-р тогтоолын хүрээнд “Хууль тогтоомж, Ерөнхийлөгчийн зарлиг, Засгийн газрын шийдвэрийг хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгуулах, үр дүн, биелэлтийг дүгнэх, мэдээлэх журам”-д заасны дагуу хууль тогтоомж, Засгийн газрын шийдвэрийн хэрэгжилтийн явцыг улирал бүрээр тооцож ЗГХЭГ, нийтэд мэдээллэж ажиллав.

  Хууль тогтоомж, Засгийн газрын шийдвэрийн хэрэгжилтийг хангуулах зорилгоор хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа тогтоол, шийдвэрүүдийн жагсаалтыг аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын 5 хэлтэс, 23 сумдад оны эхэнд гарган хүргүүлж улирал тутам хэрэгжилтийн явцаар тайлан, мэдээ авч хяналт-шинжилгээ хийж зөвлөмж өгөн ажиллаж байна.
          2015 оны жилийн эцэст Ерөнхийлөгчийн зарлиг 4, ҮАБЗ-ийн зөвлөмж 2, Засгийн газрын 121 тогтоолын 171 заалт, Засгийн газрын хуралдааны тэмдэглэл 19 заалтын хэрэгжилтийн дүнг 89,6 хувийн биелэлттэйгээр 2015 оны жилийн эцсээр  ЗГХЭГазарт 2016 оны 1-р сарын 05-ний өдрийн 3/24 дугаартай албан тоотоор хүргүүлсэн.

  Хууль тогтоомж, Засгийн газрын шийдвэрийн хэрэгжилтийг хэрхэн зохион байгуулах, энэ талаар ЗГ-ын 2013 оны 323 дугаар тогтоолын дагуу тайлан, мэдээг гаргаж байх ажлын арга зүй, стандартыг мөрдүүлэх талаар аймгийн бүх сумдын ЗДТГ-ын дарга, дотоод ажил хариуцсан ажилтнуудад зөвлөмж өгсөний зэрэгцээ, 23 агентлаг, албадын үйл ажиллагааны явцтай танилцаж зааварчлага өгч ажилласан нь тогтоол, шийдвэрийн хэрэгжилтийн явцад хандах хандлага өмнөх жилүүдээс сайжирсан гэж үзэж байгаа болно.

 Үндэсний хөтөлбөр, олон улсын зээл тусламжаар хэрэгжүүлж байгаа төслийн хэрэгжилтийн тухай:  Монгол Улсын Засгийн газрын 322 дугаар тогтоолоор батлагдсан “Захиргааны байгууллагын хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний нийтлэг журам”-ын хүрээнд Засгийн газрын тогтоолоор батлагдсан 77 үндэсний хөтөлбөр, УИХ-ын тогтоолоор батлагдсан 3 үндэсний хөтөлбөр, нийт 80 хөтөлбөрийн биелэлт болон гадаадын зээл тусламжаар хэрэгжүүлж байгаа төсөл хөтөлбөрүүдийн биелэлтийг жилийн эцсийн байдлаар гарган харьяалах бүх яамдад 2016 оны 2-р сарын 07-ний өдрийн 3/289 дугаартай албан бичгээр хүргүүлж ажилласан ба хөтөлбөрүүдийн биелэлт 80.6 хувийн хэрэгжилттэй байлаа.         

Жил бүрийн төсвийн төсөлд тодорхой хэмжээний хөрөнгийг тусгадаг ч Сангийн яаман дээр хасагддаг учраас ямар ч хөрөнгийн эх үүсвэргүй болдог. Иймээс хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг ханган ажиллахад холбогдох салбарын яам, газрууд аймаг орон нутагтай хамтарч ажиллах, хамтын уялдаагаа сайжруулах шаардлага ч байна. Үндэсний хөтөлбөр, Засгийн газрын шийдвэрийг хэрэгжүүлэхэд хөрөнгө санхүүгийн хувьд хязгаарлагдмал байх нь орон нутгийн түвшинд гарч буй гол бэрхшээл болж байна

1.4. Аймгийн Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх төлөвлөгөөнийбиелэлтийнталаар:

Тус аймгийн Засаг даргын 2014-1016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр түүнийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөөний биелэлтийг Монгол улсын Засгийн газрын  2013 оны 322 дугаар тогтоол болон аймгийн Засаг даргын 2014 оны 334 дүгээр захирамжаар батлагдсан “Захиргааны байгууллагын хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний нийтлэг журам”-уудын дагуу   дүгнэж, аймгийн ИТХ-ын 2015 оны 12 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуралдаанд танилцуулсан бадлаар товч илтгэж байна..

Аймгийн Засаг дарга А.Эрдэнэбаатар нь 2014-2016 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хөтөлбөр түүнийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөөгөө 2014.01.20-ны өдөр аймгийн ИТХ-ын ээлжит 6-р хуралдаанаар хэлэлцүүлэн уг хуралдааны 2 дугаар тогтоолоор батлуулан, хэрэгжүүлж  эхэлсэнээс хойш нэг жил 10 сар 7 хоногийг үдэж байна.

 Энэхүү хөтөлбөрийн нэр нь “Иргэндээ ээлтэй аймаг”, эрхэм зорилго нь “Төр иргэний хамтын ажиллагаанд суурилсан, байгаль орчинд ээлтэй, аж үйлдвэр ХАА, аялал жуулчлалын хөгжилд тулгуурлаж, хүний амьдрах, ажиллах, хөгжих таатай орчинг бүрдүүлсэн, хүнд суртал, авлигаас ангид, ил тод нээлттэй, хариуцлагатай төртэй иргэддээ ээлтэй аймаг болно” гэж тодорхойлсон байх бөгөөд хэрэгжүүлэхдээ баримтлах гол зарчмуудаа 4 зүйлээр томьёолж, хөтөлбөрийн үр дүнд хүний хөгжлийн индексийг 0.754-д, Орон нутгийн хөгжлийн индексийг 0.0071-д, Төрөөс үйлчилгээ авагчдын сэтгэл ханамжийн түвшинг 5-10 хувь хүртэл нэмэгдүүлэхээр тооцсон байдаг.

Хөвсгөл аймгийн Засаг даргын 2014-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр түүнийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөө нь:                                                                               -Нийгмийн салбарын бодлого

                                     -Төсөв, санхүүгийн бодлого

                                      -Орон нутгийн хөгжлийн бодлого

                                      -Хөдөө аж ахуй, байгаль орчны бодлого

                                      -Засаглалын үйл ажиллагааны бодлого                                     гэсэн үндсэн таван бүлэг бодлого, 136 бодлогын зорилт, тэдгээрийг хэрэгжүүлэх 538 үйл ажиллагаа буюу заалтаас бүрдэх бөгөөд уг хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг 2014 оны 12-р сарын эхээр нэгтгэн ном болгон нийтийн хүртээл болгосон байна.

            Аймгийн Засаг дарга үйл ажиллагааныхаа хөтөлбөрөө үр дүнтэй хэрэгжүүлэх үүднээс  хөтөлбөрийг  хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны төлөвлөлтийн хэрэгжилт, үр дүнг   100 хоног  тутамд тооцон, иргэд-хэрэглэгчиддээ тайлагнаж байхаар шийдвэрлэснийхээ дагуу зургаа дахь 100 хоногийн хугацаанд хэрэгжүүлсэн хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын ажлуудаа саяхан \ 2015.09-р сарын 23-ны өдөр\ тайлагнан ажиллажээ.

            Үүнээс гадна 600 хоногт хийж хэрэгжүүлсэн томоохон онцлох ажлуудаа салбар бүрээр багцлан мэдээллэсэн ” Иргэндээ ээлтэй аймаг-600 хоног”  сэтгүүлийн тусгай дугаарыг гаргаж, нийтийн хүртээл болгожээ.

            Мөн  ”Иргэндээ ээлтэй аймаг” хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг хангах хүрээнд Монгол улсын Төсвийн тухай хуулийн дагуу “Хөтөлбөрт суурилсан төлөвлөлтийг чухалд үзэж,”Залуучуудын хөгжлийг дэмжих жил”-ээр зарласан 2015 онд хэрэгжүүлэх “Залуучуудын хөгжлийг дэмжих аймгийн хөтөлбөр”, “Төрийн үйлчилгээг иргэнд аймгийн хөтөлбөр”, “Аялал жуулчлал-Ажилтай орлоготой Хөвсгөл” аймгийн хөтөлбөрүүдийг аймгийнхаа ИТХ-ын 2015 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдрийн ээлжит бус 11 дүгээр хуралдаанаар батлуулан хэрэгжилт, үр дүнг тооцон ажиллаж  байгаа бөгөөд хөтөлбөрүүдийн хүрээнд хөдөөгийн 88 багийн 44 цэгт төрийн цогц үйлчилгээг хүргээд байгаа нь алслагдсан хөдөөгийн багийн иргэдийн хүсэн хүлээсэн, сэтгэлд хүрсэн ажил-үйлчилгээ болжээ.            

             Аймгийн Засаг даргын 2014-2016 оны хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг заалт бүрээр нь биелэлт үр дүнг тооцож,  аймгийн ИТХ-ын хуралдаанд жил бүр тайлагнаж, үнэлэлт, дүгнэлт авч байхыг аймгийн Засаг даргад үүрэг болгосон ИТХ-ын хуралдааны 2014.01.20-ны өдрийн 02 дугаар тогтоолын 3 дугаар заалтыг хэрэгжүүлэх, зохион байгуулалтаар хангах хүрээнд аймгийн Засаг дарга  “Комисс байгуулах тухай” 2014.10.29-ний өдрийн А\395 тоот захирамжаараа аймгийн Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн тайлан гаргах аймгийн комиссыг аймгийн ЗДТГ-ын даргаар ахлуулсан 5 хүний бүрэлдэхүүнтэй байхаар томилсон бол аймгийн ЗДТГ-ын дарга  “Ажлын хэсэг томилох тухай” 2015.10.01-ний өдрийн А\45 тоот тушаалаараа аймгийн Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн тайлан гаргах аймгийн комиссыг  7 хүний бүрэлдэхүүнтэй байхаар тогтоож, ажлын хэсгийн ахлагчаар нь Аймгийн ЗДТГ-ын ТЗУХ-ийн дарга Х.Цэнд-Аюушийг томилон  ажиллуулсан байна.

   Аймгийн Засаг даргын 2014-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг аймгийнхаа эдийн засгийн нөөц боломжийг бүрэн ашиглаж, тогтвортой хөгжлийг эрхэм болгож, Монгол Улсын Засгийн газрын 2012-2016 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг орон нутагт үр дүнтэй хэрэгжүүлэхэд чиглүүлсэн 136 зорилт бүхий 538 арга хэмжээтэйгээр төлөвлөн ажиллаж байна.

Уг хөтөлбөрийн эхний жилийн хэрэгжилтийн явцыг аймгийн ИТХ-ын ээлжит 10 дугаар хуралдаанаар хэлэлцээд  “Хөтөлбөрийн хэрэгжилтэнд үнэлэлт дүгнэлт өгөх тухай” 2014.12.05-ны өдрийн  03 тоот тогтоолоо гаргаж, 2014 оны 11-р сарын эцсийн байдлаар : Аймгийн Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн биелэлт  60,3 хувьтай байгаа нь цаашид бүрэн хэрэгжих боломжтой... гэж дүгнээд...

хөтөлбөрийн биелэлтийг эрчимжүүлж, хэрэгжиж эхлээгүй, хэрэгжилт нь удаашралтай байгаа заалтуудад онцгой анхаарч, хэрэгжилтийн явц, үр дүнг аймгийн ИТХ-ын 2014 ээлжит 10 дугаар хуралдаанаар ”Иргэндээ ээлтэй аймаг” хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг үнэлүүлэх цаг үед манай ХШҮТ-аас анхаарах 101 асуудлаар “Аймгийн Засаг даргын 2014-2016 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн талаарх хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний тасгийн дүгнэлт”-ийг гаргаж танилцуулж байсан бөгөөд хариуцсан салбар, бодлогын хэлтсүүдээс ойлголтыг нэгтгэх тайлбарыг манай ХШҮтасгаас авч ажилласан болно.                                                                        

Аймгийн Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн биелэлтээр мэдээлэл, тайлан солилцох, эргэх буцах холбоо үүсгэх, бүхэлдээ хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх чиглэлээр аймгийн ИТХ-ын болон аймгийн Засаг даргын ажлын албад нь харьцангуй дэвшилттэй ажиллаж байна ...гэж Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний тасаг үзэж байна.

Тухайлбал: Аймгийн ИТХТ-ийн даргаас “Материал ирүүлэх тухай” 2015.05.05-ны өдрийн 01\191 тоот албан бичгийг аймгийн Засаг даргын нэр дээр ирүүлж, түүндээ: ....Аймгийн Засаг даргын 2014-2016 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн биелэлт, үр дүнг хэлэлцэж, үнэлэлт, дүгнэлт өгөх зорилгоор аймгийн ИТХ-ын дэргэдэх 5 хороо нь  Иргэний танхимд ажиллах болсонтой холбогдуулан холбогдох материалыг 2015.05.15-ны дотор ажлын албанд ирүүлэхийг хүсэлт болгожээ.

Уг албан тоотоор тавигдсан асуудлын хүрээнд аймгийн ЗДТГ-ын Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний тасгаас хариуцан  аймгийн ЗДТГ-ын даргын “Аймгийн Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн биелэлт хүргүүлэх тухай” 2015.05.15-ны өдрийн 3\1074 тооттойгоор уг хөтөлбөрийн биелэлтийг нэгтгэн гаргаж, Fele-аар болон цаасаар хүргүүлсэн байна.

 Мөн аймгийн ИТХ-ын 12 дугаар сарын хуралдааны  бэлтгэлийг хангах зорилгоор  ИТХ-ын дэргэдэх хороод, ИНБ-ын зөвлөлөөс “Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөр болон 2015 оны үндсэн чиглэлийн биелэлтэнд тавих хяналтыг идэвхижүүлэх нь” сэдэвт арга хэмжээг зохион байгуулж байгаатай холбогдуулан холбогдох материалыг 2015.11.01-ний дотор ажлын албанд ирүүлэхийг хүссэн аймгийн  ИТХТ-ийн даргын ”Хөтөлбөр, үндсэн чиглэлийн биелэлт ирүүлэх тухай”  2015.10.06-ны өдрийн 01\402 тоот албан бичгийн дагууд  тус аймгийн ЗДТГ-ын ХШҮ-ний тасгаас аймгийн Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөр болон 2015 оны үндсэн чиглэлийн биелэлт тэдгээрт хийсэн ХШҮ-ний дүгнэлтийг хугацаанд нь хүргүүлж ажилласан болно.

              Үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх нийт 2 жил 8 сар гаруйн хугацаагаар явцын үнэлгээг харьцуулахад нэг жилд  33,3-оос доошгүй хувьтай байхад хэвийн хэрэгжилттэй байхаар тооцоолоход эхний жилд 60,3 хувьтай, хоёр дахь жилд буюу өнөөгийн байдлаар ХШҮТ-ийн урьдчилсан үнэлгээгээр 73,1 хувийн хэрэгжилттэй байгаа нь уг хөтөлбөр хэвийн хэрэгжих боломжтойг харуулж байна.   

              Аймгийн Засаг даргын Үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн эхний хоёр жилийн  хэрэгжилтийн явцын үнэлгээг бүлэг тус бүрээр өсөн дүнгээр нарийвчлан гаргаснаар товчооллыг  \ Хүснэгт №1,2, \ аймгийн ЗДТГ-ын бодлогын хэлтсүүдийн болон  Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний тасгийн үнэлгээгээр гаргаснаар танилцуулсан болно.

              Аймгийн ИТХ-ын ээлжит хуралдаанд оролцсон төлөөлөгчид нь  уг хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн талаар гаргасан манай ХШҮТасгийн дүгнэлт болон Иргэний нийгмийн байгууллагуудын зөвлөлийн дүгнэлтийн дундаж дүнгээр   дүгнэхээр тогтож, хэрэгжилт, үр дүн нь 71,5 хувьтай байгаа нь цаашид хэрэгжих боломжтой тухай 2015.12.03-ны өдрийн 01 тоот тогтоолыг \ Тогтоолын хуулбарыг хавсаргав.\ баталсан юм. Энд нэг зүйлийг онцлон тэмдэглэхэд ИТХ-ын төлөөлөгчид нь  хуралдаанаасаа аймгийн Засаг даргын хэрэгжүүлж байгаа үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг 2014-2016 оноор батлагдсан ч  Монгол улсын ЗГҮА-ны хөтөлбөрийн цаг хугацаатай уялдуулан өөрөөс нь үл хамаарах шалтгаанаар дүгнэгдээгүй орхигдсон 2012,2013 онд өмнөх Засаг даргын үед хэрэгжүүлсэн арга хэмжээг нэгтгэн авч үзэж, дээрх 01 тоот тогтоолыг баталсан болохыг анхаарна уу.

 

ХОЁР. БАЙГУУЛЛАГЫН ЧИГ ҮҮРГИЙН ҮЗҮҮЛЭЛТИЙН ҮНЭЛГЭЭ

 

2.1 Төсвийн ерөнхийлөн захирагчаас  Төсвийн шууд захирагчтай байгуулсан үр дүнгийн гэрээний биелэлт

                                                                                                                                  

Аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын дарга буюу Төсвийн шууд захирагч нь Монгол улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль, Төсвийн тухай хуулийн холбогдох заалт, Монгол улсын Төрийн албаны    зөвлөлийн 2012 оны 134 дүгээр тогтоолоор батлагдсан Төсвийн шууд захирагчийн үр дүнгийн гэрээ байгуулах, үр дүнгийн гэрээний биелэлтийг дүгнэх журмууд болон, аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын 2013-2016 оны стратеги төлөвлөгөөний хүрээнд аймгийн Төсвийн ерөнхийлөн захирагчтай 2015 оны үр дүнгийн гэрээг байгуулж, хөтөлбөр арга хэмжээний нийлүүлэлтийн явц үр дүнг тооцон ажиллажээ.

Төсвийн шууд захирагч нь аймгийн ЗДТГ-ын 2013-2016 оны стратеги /бизнес/ төлөвлөгөөний арга хэмжээ стратегийн зорилтын хүрээнд 10 арга хэмжээ /бүтээгдэхүүн/-ний биелэлт 27,2 хувь, , тусгай захиалгат 8 арга хэмжээ /бүтээгдэхүүн/-ний биелэлт 36,8 хувь, , манлайлалын зорилтын 5 арга хэмжээ /бүтээгдэхүүн/ -ний биелэлт 26,85 хувийн биелэлттэй тус тус дүгнэгдэж,  оны эцсийн байдлаар тооцуулахад  93.6 хувийн биелэлттэй дүгнэдлээ. /Гэрээний биелэлт түүнийг хэрэгжүүлэх хүрээнд аймгийн ЗДТГ-аас 2015 онд хийгдсэн “Онцлох ажлууд”-ыг тусгайлан тайланд тусгав./

2.2 Сайдаас аймаг нийслэлийн Засаг даргатай байгуулсан үр дүнгийн гэрээний биелэлт.    /Аймгийн Засаг даргаас Монгол Улсын сайд Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын даргатай хамтран ажиллах болон бусад салбарын сайдуудтай байгуулсан үр дүнгийн гэрээний биелэлт /

             Аймгийн Засаг дарга А.Эрдэнэбаатар нь 2015 онд Монгол улсын сайд, ЗГХЭГ-ын даргатай 18 заалт бүхий  үүргийг  өөрийн зүгээс хүлээхээр хамтран ажиллах гэрээ байгуулан хэрэгжүүлж ажиллажээ.

 

            Эдгээр заалтуудын хэрэгжилтийг Засгийн газрын 2013 оны 322 дугаар тогтоолын дагуу хяналт шинжилгээ хийж үзэхэд 100 хувь хэрэгжсэн 15, 90 хувийн хэрэгжилттэй 2, 70 хувийн хэрэгжилттэй 1 заалт байна.

             Монгол улсын  сайд, ЗГХЭГ-ын даргатай Аймгийн Засаг даргын байгуулсан гэрээний биелэлт нийт дүнгээрээ 96,8  хувь буюу 4.84 оноотой байгаа нь Ерөнхий сайд болон ЗГХЭГ-ын даргын өмнө гэрээгээр хүлээсэн үүргээ хангалттай сайн биелүүлсэн гэж үнэлэхээр байна .

             Ялангуяа Засгийн газрын болоод Засаг даргын Үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн биелэлтийг хангах, хууль ёсыг сахих, хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтын ажлуудыг өрнүүлэхэд сайн ажиллаж ард иргэд, аймгийн ИТХ-ын хуралдаанаас хангалттай сайн үнэлгээ авсан.

            Гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэхийн тулд ЗГХЭГ, бодлогын болоод хэрэгжүүлэгч яам, агентлагуудтай ажил төрлийн байнгын холбоотой ажиллаж иржээ.  

     

Аймгийн Засаг дарга А.Эрдэнэбаатар нь салбарын 17 сайдтай нийт 347 заалтаар үүрэг хүлээж, хамтран  ажиллах болон үр дүнгийн гэрээ байгуулж ажилласнаар  оны эцэст хэрэгжилтийг дүгнэхэд  дундажаар 92,79 хувийн биелэлттэй байна.

 

              Үр дүнгийн гэрээгээр хүлээсэн үүргийг бодитой хэрэгжүүлэх зорилгоор иргэдэд үйлчилж буй төрийн албан хаагчдыг  Авлига, ашиг, сонирхолын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлж, хариуцлагыг сайжруулах талаар” аймгийн Засаг дарга анхны Захирамжаа гаргаж, аймгийн Төрийн албан хаагчдын 2 дугаар зөвлөлгөөнийг “Шуурхай үйлчилгээ, ёс зүйтэй манлайлал” сэдвийн дор зохион байгуулж, төрийн албан хаагчдын ёс, зүй, харьцаа, хандлагыг сайжруулан иргэдийн сэтгэлд хүрсэн үйлчилгээг шат шатанд бий болгох чиглэл \ “Арга барилын шинэчлэл хийх тухай” аймгийн Засаг даргын 2014 оны  05 тоот албан даалгавар\-ийг өгч, хэрэгжилт үр дүнг тооцож байгаа бөгөөд “Арга барилын шинэчлэл хийх болон Бүтээн байгуулалтын шинжтэй бусдад туршлага болохуйц шинэлэг онцлох ажлын тухай” асуудлыг аймгийн Засаг даргын эрхлэх асуудлын хүрээний агентлаг, байгууллага болон сумдын Засаг дарга, ЗДТГ-ын тухайн жилийн үйл ажиллагааны үр дүнг үнэлэхдээ харгалзах гол үзүүлэлт болгон авч үзэхээр аймгийн Засаг даргын 2014 оны “Журам батлах тухай” 334 дүгээр захирамжид тусгаж өгчээ. 

Уг зөвлөгөөнөөс төрийн албан хаагч бүр заавал  мөрдөж хэрэгжүүлэх 11 заалт бүхий уриалга гарган биелэлтийг тооцон ажиллаж байна. Мөн төрийн албан хаагчдын зүүн бүсийн зөвлөгөөнийг Чандмань-Өндөр суманд зохион байгуулж, бодлого, зорилтоо танилцуулж,  байгууллага, ажилтнуудын ажлын арга туршлагыг солилцуулж, цаашдын бодлого, хөтөлбөрт гарсан шийдвэрийг тусган хэрэгжилтийг хангах чиглэлээр санаачилга, үр дүнтэй ажиллаж байгаа нь гэрээгээр хүлээсэн үүргийн хэрэгжилт амжилттай биелэгдэх нөхцөл болжээ.

             Аймгийн Засаг даргын гаргасан анхны шийдвэр нь “Авлига ашиг сонирхолын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлж, хариуцлагыг сайжруулах зарим арга хэмжээний тухай” 2013 оны А\313 тоот захирамж юм. Энэхүү захирамжийн гол зорилго нь орон нутаг дахь төрийн үйлчилгээний чанарыг сайжруулж, авлига, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэн албан хаагчдын шударга үзлийн үнэ цэнийг нэмэгдүүлэхэд оршсон.

Мөн Авлигатай тэмцэх газар олон нийтийн оролцоонд тулгуурласан, хөндлөнгийн хараат бус “Шинжээчдийн баг”-ийг  ажиллуулж, төрийн байгууллагын авлигын эсрэг 2014 оны үйл ажиллагаанд үнэлгээ хийснээс Хөвсгөл аймаг 2013 онд 24 оноогоор 20 дугаар байранд жагсаж байсан бол 2014 онд 79 оноогоор 3 дугаар байр эзэлсэн амжилтаа мөн тайлант 2015 онд хадгалсан нь уг захирамжийн үр дүнгийн илэрхийлэл болж байна.

       Аймгийн Засаг дарга түүний ажлын алба нь аймгийнхаа  эдийн засаг нийгмийн үзүүлэлтүүд сайжруулахад бодлогын түвшинд анхаарч, хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын олон ажлууд \ Товхимол: Хөвсгөл аймагт 2015 онд хийгдсэн хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын “Онцлох ажлууд” үзнэ үү. \-ыг өрнүүлж,  иргэдийн ая тухтай амьдрах, ажиллах эрүүл, аюулгүй  орчин нөхцлийг бүрдүүлж, Үйл ажиллагааныхаа хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн талаар  иргэддээ 100 хоног тутамд тайлагнаж,  жилийн эцэст  аймгийн ИТХ-д танилцуулж, “Хангалттай сайн хэрэгжсэн” гэсэн үнэлэлт дүгнэлттэй ажилласан байна.

 

2.3  Гүйцэтгэл сайжруулах төлөвлөгөөний биелэлт

Хөвсгөл аймгийн Засаг дарга, Засаг даргын Тамгын газрын 2014 оны үйл ажиллагааны тайланд ЗГХЭГазар хяналт-шинжилгээ үнэлгээ хийсний дараа  Гүйцэтгэл сайжруулах төлөвлөгөө батлуулж ажиллах үүрэг чиглэл өгсөний дагуу 2015 онд Аймгийн ЗДТГазар Гүйцэтгэл сайжруулах төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэн ажилласанаар 100%-ийн хэрэгжилттэй ажиллалаа. /Гүйцэтгэл сайжруулах төлөвлөгөө, түүний хэрэгжилтийг тайланд хавсаргав./

ГУРАВ. БАЙГУУЛЛАГЫН НЭЭЛТТЭЙ БАЙДЛЫН ҮНЭЛГЭЭ

 

3.1 Байгууллагын ил тод байдлын үнэлгээ

Монгол Улсын Засгийн газрын “Ил тод байдлыг илтгэх шалгуур үзүүлэлтийг батлах тухай” 2009 оны 143 дугаар тогтоолын хэрэгжилтэнд хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийлээ. 2015 оны жилийн эцсийн байдлаар “Ил тод байдлыг илтгэх шалгуур үзүүлэлтийг батлах тухай” 2009 оны 143 дугаар тогтоолын 4 бүлэг 30 заалтыг хяналтанд авсан бөгөөд эдгээрийн хэрэгжилтийг холбогдох бодлого, зохицуулалт, хэрэгжилтийг хариуцсан хэлтсээс ирүүлсэн биелэлтийг нэгтгэн дүгнэснийг энэхүү тайланд хавсаргасан болно.

Аймгийн хэмжээнд “Ил тод байдлыг илтгэх шалгуур үзүүлэлтийг батлах тухай” 2009 оны 143 дугаар тогтоолын 4 бүлэг 30 заалтын биелэлт 2015 оны жилийн эцсийн байдлаар:

Нэг. Үйл ажиллагааны ил тод, нээлттэй байдал – 97,5%

Хоёр. Хүний нөөцийн бодлогын ил тод байдал – 93.3

Гурав. Төсөв, санхүүгийн ил тод байдал – 100%

 Дөрөв. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах ажиллагааны ил тод байдал – 100%

Нийт ерөнхий үнэлгээ 97,7%-ийн биелэлттэй дүгнэгдсэн нь 2014 онтой харьцуулбал 1,7 хувиар өссөн үзүүлэлттэй байна. 

 

ЗДТГ-ын холбогдох хэлтсүүдээс ирүүлж буй мэдээ, тайланд “Ил тод байдлыг илтгэх шалгуур үзүүлэлтийг батлах тухай” Засгийн газрын 2009 оны 143 дугаар тогтоолын биелэлтийг тооцохдоо ерөнхий байдлаар томъёолсон, зохион байгуулсан ажил, гарсан үр дүнгийн талаар тусгахгүй орхигдуулах, хэдийд, хаана, ямар ажил үйлчилгээ, хөрөнгө оруулалт хийгдсэн, хичнээн хүн хамрагдсан, ямар зардал гаргасан талаар тодорхой тусгадаггүй зэрэг дутагдлууд оршсоор байна.

 

ДӨРӨВ. ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ҮР ДАГАВРЫН ҮНЭЛГЭЭ

 

4.1 Засаглалын болон эдийн засаг нийгмийн хөгжлийн үнэлгээ       

            Тус аймгийн Засаглалын болон эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн 2014 оны хүрсэн түвшиний үзүүлэлтүүдийг Монгол улсын Засгийн газрын 2013 оны 322 дугаар тотоолоор батлагдсан “Захиргааны байгууллагын хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний нийтлэг журам” болон ЗГХЭГ-ын даргын  “Шалгуур үзүүлэлт батлах тухай” 2014 оны 88 дугаар тушаалын 2 дугаар заалтын хүрээнд

1. Засаглалын \ Авлига хүнд сурталтай тэмцэх чиглэлээр\,

2.Нийгмийн хөгжлийн \Иргэдийн ахуй амьдралын чанар \,

3. Эдийн засгийн хөгжлийн \ бүтээн байгуулалтын \ гэсэн үндсэн 3 багцад хамаарах дагалдах нийт  57 үзүүлэлтийн суурь түвшин, зорилтот түвшин болон хүрсэн түвшний өөрчлөлтөөр тооцон гаргаж, ЗГХЭГ-ын Хяналт-шалгалт, дотоод аудитын газарт аймгийн  үүгээр хүргүүлж байна.. Гэхдээ эдгээр зарим үзүүлэлтийн үнэлгээ 2015 оны 4 дүгээр улирлын байдлаар аймгийн Статистикийн хэлтсээс хараахан гараагүй учир урьдчилсан төсөөллөөр хүлээгдэж буй гүйцэтгэлээр гаргасан бөгөөд нийт дүнгээр нь хэрэгжилтийг 85,0 хувийн биелэлттэй гэж дүгнэж байна.

4.2 Хэрэглэгчийн үнэлгээ

      Нутгийн өөрөө удирдах ёсны байгууллага болох аймгийн ИТХ нь аймгийн Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд үнэлгээ, дүгнэлт өгдөг эрх бүхий субьектийнхээ хувьд  энэ ажилд оролцож, зохион байгуулалтаар хангах тохиодолд уг үнэлгээ илүү бодитой болж болохыг анхаарч, 2015 онд  тус Хөвсгөл аймгийн ИТХ-ын дэргэдэх хороод, аймгийн Иргэний нийгмийн байгууллагуудын зөвлөлөөс  “Аймгийн Засаг даргын 2012-2016 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хөтөлбөр болон 2015 оны Үндсэн чиглэлийн биелэлтэд тавих хяналтыг идэвхижүүлэх нь” төслийг хамтран хэрэгжүүлсэн  байна..

             Хэрэглэгчийн үнэлгээний холбогдох судалгаанд тус аймгийн хөдөөгийн 22 сум, 1 тосгон, аймгийн төв Мөрөн хотын 13 багийн 2345 хүнийг хамруулсан бөгөөд уг судалгааг авах, нэгтгэн дүгнэхэд голлох үүргийг аймгийн ИТХ, ИТХ-ын  ажлын алба    Иргэний нийгмийн байгууллагуудын зөвлөлийн гишүүн 11 байгууллага гүйцэтгэжээ.            

             Ийнхүү 2015 оны хувьд аймгийн Засаг даргын “Иргэндээ ээлтэй аймаг”  2012-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн эхний хоёр жилийн тайланг аймгийн ИТХ-ын 13-р хуралдаанаар хэлэлцэхдээ Иргэд-хэрэглэгчийн сэтгэл ханамжийн судалгааг эш үндэс болгосон ИНБ-уудын зөвлөлийн дүгнэлт болон аймгийн ЗДТГ-ын Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний тасгийн дүгнэлтийг харгалзан үзээд хөтөлбөрийн биелэлт 71,5%-тай буюу цаашид хэрэгжих боломжтой.. гэж үнэлсэн нь уг хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн үнэлгээнд иргэд, олон нийтийн оролцоог бодитойгоор хангасан шийдвэр болжээ.Эндээс харахад Төрийн бус байгууллагаар  хөндлөнгийн үнэлгээг хийлгэх нь зөв зүйтэй болох нь харагдаж байна.

Засгийн газрын 2013 оны 322 дугаар тогтоолоор батлагдсан “Захиргааны байгууллагын Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний нийтлэг журам”-ын дагуу тус аймгийн Засаг дарга, Засаг даргын Тамгын газрын 2015 оны үйл ажиллагааны үнэлгээний ерөнхий дүн 86.5 хувь буюу  4,3 оноотойгоор дүгнэгдэж байна.

 ТАНИЛЦСАН:

АЙМГИЙН ЗДТГ-ЫН ДАРГА                                              Г.ТӨМӨРБААТАР                                                                                                                                                          

 

ТАЙЛАН БИЧСЭН:

 АЙМГИЙН ЗДТГ-ИЙН ХШҮТ-ИЙН ДАРГА                                   Ч.УРТНАСАН 

Нийтэлсэн: 2016-03-25 14:17:00
Танд мэдээлэл таалагдаж байвал like хийнэ үү. Баярлалаа

Сайтын хандалт

Өнөөдөр:   0
Нийт хандалт:   165297
Таны IP:   3.227.254.12
Facebook messenger